ਪ੍ਰੇਤਨਾਥਾਯ ਰੌਦ੍ਰਾਯ ਤਥਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਚ
ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੌਦ੍ਰ ਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਵੀ,
ਉਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਯ ਸ ਸੁਖਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲਈ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰੇਤਮੁਖਂ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿषਂ ਸੁਸ਼ੁਭਂ ਕੁਂਭਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪਯੋਭृਤਮ੍
ਚਉਦਵੀਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਧ ਭਰੀ ਕੁੰਭ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਘਂਟਾਭਰਣਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਵृषਭੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਘੰਟਾ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਛੇ ਦੇ ਨਾਲ।
ਵृषਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਵੱਛਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਗ੍ਯਧਨਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਜਾਯਤੇ ।। 4.193.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਧਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਂਧਕੁਸੁਮੈਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਵਿਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੁਣੋ।
ਉਮਾ ਪਤੇਃ ਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਸ਼ਿਵਂ ਯਚ੍ਛ ਨਮੋਨਮਃ
ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸਿਰ ਦਾ ਰਤਨ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਤਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾ ਪ੍ਰਲੈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਦਾਨਾਨ੍ਯਮੂਨਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਯਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਵਰਾਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ
ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਤਿਥਿਦਾਨਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, 'ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿੰਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵਰਾਹਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਧਰਣ੍ਯੈ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਰਾਹਵਪੁषਾ ਮਯਾ
ਵਰਾਹ ਦਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਲਈ ਕਹੀ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ ਦਾਨੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੱਚਾ, ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੇਯਂ ਸਂਕ੍ਰਮਣੇ ਭਾਨੋਰ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀष੍ਵਥ
ਇਹ ਦਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਦਲਾਅ, ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਚ ਜਾਯਤੇ ਵਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਿਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਸੁ ਨਦੀषੁ ਚ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।
ਗੋष੍ਠੇ ਦੇਵਾਲਯੇ ਵਾਪਿ ਰਥੇ ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਾਂਗਣੇ
ਗੋਸ਼ਾਲਾ, ਮੰਦਰ, ਪੋਖਰ, ਰਥ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ।
ਕੁਸ਼ੈਰਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਤਾਂ ਪਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਣਵਾਕ੍ਸ਼ਰਮਂਤ੍ਰਿਤੈਃ
ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਚਟਾਈ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪ੍ਰਣਵ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰ।
ਦ੍ਰੌਣੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਤਦਰ੍ਧੇਨਾਥ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦ੍ਰੌਣ ਭਰਕੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਾਹੇ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸੁਵਰ੍ਣੇਨ ਮੁਖਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭੁਜੌ ਚਕ੍ਰਗਦਾਨ੍ਵਿਤੌ
ਮੂੰਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਰੱਖੋ।
ਸ਼ਂਖਂ ਚ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਨਮਾਲਾਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀਮ੍ 4.194.
ਪਾਸੇ ਸਾਂਖ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਣਮਾਲਾ ਪਾਓ।
ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਗ੍ਰਲਗ੍ਨਵਸੁਧਾਂ ਸੌਵਰ੍ਣੀਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛੁਭਾਮ੍
ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਆਗੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਬਣਾਓ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਵਰਾਹਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਰਾਹ ਦੇਵ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੋ।
ਨਵਗ੍ਰਹਮਖਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਹੋਮ ਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤਿਲੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਨਵ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਵਰਾਹੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੁष੍ਟਾਨਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਫਲਾਨਿ ਚ
ਹੇ ਵਰਾਹ ਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਮਲਿਨਤਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਸਿਹਸ੍ਤਾਯ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਾਂਤਕਾਯ ਚ
ਜੋ ਸਾਂਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ।