ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਗਰੁਤ੍ਮਂਤਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍
ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਰੁੜ ਬਣਵਾ ਕੇ,
ਪਂਚਾਗ੍ਨ੍ਯਭਿਰਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਗਾਂ ਵृषਂ ਮਹਿषੀਂ ਹੇਮਂ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਾਨ੍ਯਜਾਵਿਕਮ੍
ਉਹ ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਮਹਿਲਾ ਭੈਂਸ, ਸੋਨਾ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਗਂਧਾਂਸ਼੍ਚੋਚ੍ਚਾਵਚਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਬਾਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਇਹ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ,
ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਾਦਿਹਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਜਦੋਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ।। 4.193.
ਇੱਥੇ ਤ੍ਰੈਓਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਤੈਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਯੀਤ ਸੁਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਤੇ ਉਪਹਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਕਾਲਾਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਯ ਦਂਡਿਨੇ
ਧਰਮਰਾਜ, ਕਾਲ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਤੇ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ,
ਪ੍ਰੇਤਨਾਥਾਯ ਰੌਦ੍ਰਾਯ ਤਥਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਚ
ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰੌਦ੍ਰ ਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਵੀ,
ਉਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਯ ਸ ਸੁਖਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲਈ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰੇਤਮੁਖਂ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿषਂ ਸੁਸ਼ੁਭਂ ਕੁਂਭਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪਯੋਭृਤਮ੍
ਚਉਦਵੀਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਸ਼ ਤੇ ਦੁੱਧ ਭਰੀ ਕੁੰਭ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਘਂਟਾਭਰਣਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਵृषਭੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਘੰਟਾ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਛੇ ਦੇ ਨਾਲ।
ਵृषਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਵੱਛਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਗ੍ਯਧਨਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਜਾਯਤੇ ।। 4.193.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਧਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਂਧਕੁਸੁਮੈਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਵਿਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੁਣੋ।
ਉਮਾ ਪਤੇਃ ਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਸ਼ਿਵਂ ਯਚ੍ਛ ਨਮੋਨਮਃ
ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸਿਰ ਦਾ ਰਤਨ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਤਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾ ਪ੍ਰਲੈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਦਾਨਾਨ੍ਯਮੂਨਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਯਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਵਰਾਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ
ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਤਿਥਿਦਾਨਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, 'ਤਿਥੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿੰਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵਰਾਹਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਧਰਣ੍ਯੈ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਰਾਹਵਪੁषਾ ਮਯਾ
ਵਰਾਹ ਦਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਲਈ ਕਹੀ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ ਦਾਨੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੱਚਾ, ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੇਯਂ ਸਂਕ੍ਰਮਣੇ ਭਾਨੋਰ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀष੍ਵਥ
ਇਹ ਦਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਦਲਾਅ, ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਚ ਜਾਯਤੇ ਵਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੇ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਿਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਸੁ ਨਦੀषੁ ਚ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।