ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਫਲੋਪੇਤਃ ਸ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਫਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤॄਨ੍ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਕਲਾਨ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚਾਨਂਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਕਾਮਾਨਾਦਾਯ ਦਾਤਾਰਮੁਪਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਾਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍ਚਸ੍ਵੀ ਜਾਯਤੇ ਕੁਲੇ
ਉਹ ਐਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਵਃ ਪ੍ਰਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਰਃ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਯਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਾਂਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਕ੍ਯੈ ਨਾਰਦੇਨੈਵ ਮਯਾ ਚ ਕਥਿਤਸ੍ਤਵ
ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨ ਚਾਤ੍ਰ ਕਾਲਨਿਯਮੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪ੍ਰਕਮਸ੍ਤਥਾ
ਇੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਭਗਵਤਾ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦਾਨਮੁਦਿਤਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਦਾਨ ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਨਵਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਿਥਿਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਤਿਥੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸਂ ਵਾਚਿਕਂ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਮਜਂ ਯਦਘਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚੈਤ੍ਰੇ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਤਥਾ
ਸਾਵਣ, ਕਾਰਤਿਕ, ਚੈਤ, ਵਿਸਾਖ ਤੇ ਫਾਗਣ ਵਿੱਚ—
ਵਿਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਹਾਯਸ਼੍ਚ ਪਾਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਧਨ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ—
ਤੀਰ੍ਥੇ ਦੇਵਾਲਯੇ ਗੋष੍ਠੇ ਗृਹੇ ਵਾ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਤੀਰਥ, ਦੇਵਾਲੇ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ—
ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸੁ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਪੂਜ੍ਯਪ੍ਤ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍
ਤਿਥੀਆਂ ਤੇ, ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਚੌਦੁਮ੍ਬਰੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਸੁਗਨ੍ਧਵृਤਪੂਰਿਤੇ
ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾ ਕੇ—
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮਲਂ ਕਮਲਾਲਯਮ੍
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ—
ਵਹ੍ਨਿਂ ਪੂਜ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃਸ੍ਵਰਿਤਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਦੂਜੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, 'ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ' ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ—
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਤੁ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨੇ 4.193.੧
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਾਤ੍ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਧਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਰਕਂ ਕਟੁਕਂ ਚੈਵ ਗੁਡਂ ਪਾਰ੍ਥੇषੁ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਜੀਰਾ, ਕਾਲਾ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪੈਃ ਸਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਯਤ੍ਰ ਸੌਵਰ੍ਣਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ
ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਧ-ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਹੈਤ੍ਯ ਸਂਸਾਰੇ ਸੁਰੂਪਃ ਸੁਭਗੋ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਤਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਭਵਤੀਹ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਔਰਤ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕਾਮਯਿਤ੍ਵਾਂਕੁਸ਼ਯੁਤਂ ਤਿਲਦ੍ਰੋਣੋਪਰਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਅੰਕੁਸ਼ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗਣੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ 4.193.
ਫਿਰ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 'ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।'
ਵਾਰਣਾਃ ਸਪ੍ਤ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਭਵਂਤਿ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਹਾਥੀ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਪਨ੍ਨਗਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਣੇਨੈਕੇਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੱਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।