ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਧਾਨਤਰਮੇਤਦਤੀਵ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਸਮਾਧਿਧਿਯਾ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ
ਇਹ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਸ਼ੀਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲੇ ਬਿਆਲਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਭੂਤਘਟਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਨਾਮ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਨਾਮਕ ਪਾਤਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਤਿਥਿਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤੇ ਗृਹਾਂਗਣੇ
ਚੰਗੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ,
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਾਦਂਗੁਲਸ਼ਤਂ ਯਾਵਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੌ ਅੰਗੁਲਾਂ ਤੱਕ, ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਜ੍ਯਪੂਰਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦੂਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਵਾਹਨਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਿੰਦਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ,
ਵੀਣਾਧਾਰੀ ਸਾਮਵੇਦੋ ਹ੍ਯਥਰ੍ਵਾ ਸ੍ਰਕ੍ਛੁਭਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਵੀਣਾ ਫੜੇ ਸਮਵੇਦ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਛੜੀ ਨਾਲ,
ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋ ਬੁਧਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ,
ਅਥ ਪਰ੍ਵਸਮੀਪੇ ਤੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਯਤਮਾਨਸਃ
ਫਿਰ, ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ,
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਮਹਾਭੂਤੈਰ੍ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ 4.183.
ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ,
ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰ੍ਵਕਾਲੇ ਯਤਵ੍ਰਤਃ
ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ਼੍ਚ ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਦਾਨ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਾਦਿਹਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਪੁੰਨ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਰਤੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਕਃ
ਉਹ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤੇ-ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਪਦੋਤ੍ਤਮਘਟਂ ਵਿਮਲਂ ਵਿਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਕੇਸ਼ਵਯੁਤਂ ਸਹਲੋਕਪਾਲੈਃ
ਅੱਠ ਮਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਘੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਸਜਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਮਹਾਭੂਤਘਟਦਾਨ ਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰ੍ਯਸ਼ੀਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, 'ਮਹਾ ਭੂਤ ਘੜਾ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਤੀਹ ਤੇ ਤਿੰਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖਭਾਗੀ ਸ੍ਯਾਦਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਸੈਣ ਦੀ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਇਥੇ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੈਣ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ਸ ਬਂਧੁਃ ਸ ਪਿਤਾ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਪਿਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਭੋਜ੍ਯਜਲਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸੈਣ, ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਆਦਿ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੈਵ ਯੋ ਹਿ ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦਾਨਭੋਗੈਃ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਤੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਯ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਰਦਾਰੁਮਯੀਂ ਦृਢਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੈਣ ਲੈ ਕੇ,
ਹਂਸਤੂਲੀਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਸੁਭਗਾਂ ਸੋਪਧਾਨਿਕਾਮ੍
ਹੰਸ ਦੇ ਰੋਏ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਤਕੀਆ ਵਾਲੀ,
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਧੈਮਂ ਹਰਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਸਨਿਦ੍ਰਾਕਲ੍ਪਕਂ ਬੁਧੈਃ
ਪਾਂਡਵ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੱਤਣ ਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਦੀਪਕੋਪਾਨਹਚ੍ਛਤ੍ਰਚਾਮਰਾਸਨਭੋਜਨਮ੍ 4.184.
ਦੀਆ, ਜੁੱਤੀ, ਛਾਤਾ, ਚਮਚਾ, ਆਸਣ ਤੇ ਭੋਜਨ,