ਨਾਪਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਕृਤਂ ਭਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭੈ ਹੈ।
ਦੇਹਾਂਤੇ ਸੂਰ੍ਯਭਵਨਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ਸਂਤਤ੍ਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਕਾਲਪੁਰੁषਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੋਦਯਹੇਤੁਭੂਤਃ
ਕਾਲਪੁਰਖ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: 'ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ' ਨਾਮਕ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਨਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਯੁਗਾਦਿਗ੍ਰਹਣਾਦਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਗੇ ਮੌਕੇ ਆਉਣ,
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਰਤ੍ਨਿਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਤਾਂ ਹਥੇਲੀ ਜਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਰਤਨੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਤਿਲੋਪਰਿ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਯਸਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤृਤੀਯਂ ਸਰ੍ਪਿषਾ ਪੁਨਃ
ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਫਿਰ ਘੀ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
षष੍ਠਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਪ੍ਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਵਾਰਿਣਾ
ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਘृਤਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿਚ, ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਂ ਨ੍ਯਸੇਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪਾਰ੍ਵਤੀਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕਰ ਵਿਚ, ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪੁਰੁषਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਥਾਲਾਭਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ।
ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਵृਤ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਾਨੇਤਾਨੁਦੀਰਯੇਤ੍ 4.182.
ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਜਂਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਦੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਰੇਭ੍ਯ ਨਮੋਨਮਃ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਦਧ੍ਨਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੀਰ੍ਥਵਾਰਿਭਿਰੇਵ ਚ
ਦਹੀਂ, ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ।
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਯਾਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੁ ਗृਹੇ ਮਮ
ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹੇ।
ਏਕਮੇਵਮਥਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਪੁष੍ਪਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਲੇਪਨੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਫੁੱਲ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਦੇਯਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਪ੍ਰਾਨੁਰੂਪਤਃ
ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਗृਹਾਨ੍ਨ ਚਲਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਯਾਵਤ੍ਕੁਲਾष੍ਟਕਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਅਠ ਜਨਮਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਦੇਵਲੋਕਾਨ੍ਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਸਪ੍ਤਮਨ੍ਵਤਰਾਣ੍ਯਸੌ
ਉਹ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਧਾਨਤਰਮੇਤਦਤੀਵ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਸਮਾਧਿਧਿਯਾ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ
ਇਹ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵ੍ਯਸ਼ੀਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲੇ ਬਿਆਲਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਭੂਤਘਟਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਨਾਮ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਨਾਮਕ ਪਾਤਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਤਿਥਿਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤੇ ਗृਹਾਂਗਣੇ
ਚੰਗੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ,
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਾਦਂਗੁਲਸ਼ਤਂ ਯਾਵਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੌ ਅੰਗੁਲਾਂ ਤੱਕ, ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਜ੍ਯਪੂਰਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦੂਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਵਾਹਨਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਿੰਦਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ,
ਵੀਣਾਧਾਰੀ ਸਾਮਵੇਦੋ ਹ੍ਯਥਰ੍ਵਾ ਸ੍ਰਕ੍ਛੁਭਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਵੀਣਾ ਫੜੇ ਸਮਵੇਦ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਛੜੀ ਨਾਲ,
ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋ ਬੁਧਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਹਾਭੂਤਘਟਂ ਨਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਭੂਤਘਟਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ,