ਕਾਮ੍ਯੋ ਦਾਨਵਿਧਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਿष੍ਕਸ਼ਤਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨੇषੁ ਵਿਧਿਰੁਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਦੋਂ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਏਵਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਰਥੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਧੇਨੋਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋऽਨ੍ਯੂਨੇਨ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਦਾਨਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਥ, ਗਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਲਈ—
ਆਦੌ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਲਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਂ ਤਵ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ 'ਕਾਲ' ਨਾਮ ਦੇ ਜੀਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਅਰ੍ਧ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਮਂਤ੍ਰੋਕ੍ਤ ਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਤਿਕृਤਿਸ੍ਤਥਾ 4.181.
ਮੰਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾਨੋਤ੍ਤਮਂ ਰਾਜਨ੍ਕृष੍ਣਾਜਿਨਮਥਾष੍ਟਮਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਠਵਾਂ—ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਿਨ—ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਦਾਨਦਸ਼ਕਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਦਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਦਾਨਾਦृਤੇ ਨੋਪਕਾਰੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਧਨਿਨੋऽਪਰਃ
ਦਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਧਨਵਾਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੂਪ ਉਲ੍ਲਿਖ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਬਹੂਦਕਃ
ਕੂਆਂ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਟ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪਾਂਡੁਨਂਦਨ
ਚੌਥੀ, ਚੌਦਵੀਂ ਜਾਂ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ,
ਖਡ੍ਗੋਦ੍ਯਤਕਰੋ ਦੀਰ੍ਣੋ ਜਪਾ ਕੁਸੁਮਕੁਂਡਲਃ
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਭਿਆਨਕ, ਜਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ,
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਸਿਪਤ੍ਰਧਨੁषਾ ਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤਕਟੀਤਟਃ
ਤੀਖੀ ਤਲਵਾਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਕਮਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨੀ ਹੋਈ,
ਗृਹੀਤਮਾਂਸਪਿਂਡਸ਼੍ਚ ਵਾਮੇ ਕਰਤਲੇ ਤਥਾ
ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ 'ਚ ਮਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ,
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਂਧਕੁਸੁਮੈਰ੍ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਵਿਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਗृਹ੍ਯੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਤਮष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂ ਯਜੇਤ੍ 4.181.
ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਂ ਤ੍ਵਮਸਾਧ੍ਯੋऽਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈਂ।
ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸੁਖਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਖ ਲਈ ਤੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਪਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਕृਤਂ ਭਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭੈ ਹੈ।
ਦੇਹਾਂਤੇ ਸੂਰ੍ਯਭਵਨਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ਸਂਤਤ੍ਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੇਹ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਕਾਲਪੁਰੁषਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲੋਦਯਹੇਤੁਭੂਤਃ
ਕਾਲਪੁਰਖ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਪ੍ਤਸਾਗਰਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: 'ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ' ਨਾਮਕ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਨਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਯੁਗਾਦਿਗ੍ਰਹਣਾਦਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਗੇ ਮੌਕੇ ਆਉਣ,
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਰਤ੍ਨਿਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਤਾਂ ਹਥੇਲੀ ਜਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਰਤਨੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਤਿਲੋਪਰਿ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਯਸਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤृਤੀਯਂ ਸਰ੍ਪਿषਾ ਪੁਨਃ
ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਫਿਰ ਘੀ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
षष੍ਠਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਪ੍ਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਵਾਰਿਣਾ
ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਘृਤਮਧ੍ਯੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿਚ, ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।