ਤਤੋ ਯਜ੍ਞਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਦੀਨਾਂਧਾਦੀਞ੍ਜਡਾਨ੍ਕृਸ਼ਾਨ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਗਰੀਬ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਗੂੰਗੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ।
ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਰਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਤਮ ਰਥ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਹੋਮਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਚ ਹੋਮਮਂਤ੍ਰਾਸ੍ਤ ਏਵ ਹਿ
ਉਹੀ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਯਜਨ ਦੇ ਮੰਤਰ।
ਹਯੌ ਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤੌ ਖਲੀਨਾਲਂਕृਤਾਨਨੌ
ਘੋੜੇ, ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਜਬਾ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ।
ਸੁਪ੍ਰਗ੍ਰਹਯੁਤੌ ਯੋਜ੍ਯੌ ਦਾਤਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਥੋਤ੍ਤਮੇ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਏ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਦਾਨੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਮ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜੇ।
ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵੇਦਤੁਰਂਗਮਾਯ ਤ੍ਰਯੀਮਯਾਯ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਕਾਯ 4.180.
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਵੇਦ-ਘੋੜਾ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ।
ਰਥੋऽਯਂ ਸਵਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਾਮੀ ਤੁਰਂਗਮਾਃ
ਇਹ ਰਥ ਸੂਰਜ ਆਪ ਹੈ, ਤੇ ਇਸਦੇ ਘੋੜੇ ਵੇਦ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਥੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਜਿਰਥਂ ਬੁਧਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਾਮਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੀਰ੍ਣੇ ਵਿਮਾਨੇ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸੇ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਕਾਸੀ ਰਥ ਵਿਚ—
ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਾਦਿਹਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਜੇਨੈਕੇਨ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਜਰਥੋ ਨृਪ
ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਰਥ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਾਨਮਂਤ੍ਰਾਸ੍ਤ ਏਵੋਕ੍ਤਾਃ ਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਦਾਨ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਸ ਫਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਰਥਵਰਂ ਸੁਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਚਕ੍ਰਂ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਵਾਰਣਯੁਤਂ ਤੁਰਗਾਨ੍ਵਿਤਂ ਵਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧੁਰੇ ਤੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਜਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਗਜਰਥਾ ਸ਼੍ਵਰਥਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾਸ਼ੀਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਤਰ ਪਰਵ ਵਿਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕਿਆਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਾਲਪੁਰੁषਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਮੇ ਕृष੍ਣ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਦੂਤ੍ਤਮ
ਕਾਲਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰੋਤ੍ਤਾਰਹੇਤੁਭੂਤੋऽਸਿ ਮਾਧਵ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਵ ਕੌਤੁਕਮ੍
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਧਵ।
ਕਥਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਾਨਿ ਚ
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕਾਮ੍ਯੋ ਦਾਨਵਿਧਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਿष੍ਕਸ਼ਤਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨੇषੁ ਵਿਧਿਰੁਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਦੋਂ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਏਵਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਰਥੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਧੇਨੋਃ ਕृष੍ਣਾਜਿਨਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋऽਨ੍ਯੂਨੇਨ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਦਾਨਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਥ, ਗਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਲਈ—
ਆਦੌ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਲਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਂ ਤਵ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ 'ਕਾਲ' ਨਾਮ ਦੇ ਜੀਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਅਰ੍ਧ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਮਂਤ੍ਰੋਕ੍ਤ ਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਤਿਕृਤਿਸ੍ਤਥਾ 4.181.
ਮੰਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾਨੋਤ੍ਤਮਂ ਰਾਜਨ੍ਕृष੍ਣਾਜਿਨਮਥਾष੍ਟਮਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਠਵਾਂ—ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਿਨ—ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਦਾਨਦਸ਼ਕਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਦਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਦਾਨਾਦृਤੇ ਨੋਪਕਾਰੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਧਨਿਨੋऽਪਰਃ
ਦਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਧਨਵਾਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੂਪ ਉਲ੍ਲਿਖ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਬਹੂਦਕਃ
ਕੂਆਂ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।