ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਰਾਜਨ੍ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮृਤੋ ਲੋਕਾਧਿਪਪੁਰੇ ਪ੍ਰਤਿਮਨ੍ਵਤਰਂ ਵਸੇਤ੍
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿੰਨੇ ਮਨੁ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤਸਰ੍ਵਮਹੀਪਾਲਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਭਵੇਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੂਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾਚ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਸੋਪਿ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਚਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਵਹ੍ਨਿਯਮਨੈਰ੍ऋਤਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾ ਵਾਤੇਂਦੁਰਾਜਸ਼ਿਵਕੇਸ਼ਵਸ਼ਂਭੁਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਃ
ਜੋ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਵਰੁਣ, ਸ਼ਿਵ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਫੜਦੇ ਹਨ—
ਗਜਰਥਾਸ਼੍ਵਰਥਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ
ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪੁਰੁषੈਃ ਕृष੍ਣ ਅਧਰ੍ਮਭਯਭੀਰੁਭਿਃ
ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਜਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰੇ ਚੈਵ ਵਿਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਇਹ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਹੀਪਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਦਾਨਾਨਿ ਬਹੁਰੂਪਾਣਿ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਦਿਤਾਨਿ ਚ
ਦਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨਮੇਕਂ ਤੇ ਦਾਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਪਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਮੁੱਖ ਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਆਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚੈਵ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ—
ਯੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪੁਣ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਵਿषੁਵੇ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਦਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕਰਾਂਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦਾਰੁਜਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਹੇਮਪਟ੍ਟੈਰਲਂਕृਤਮ੍ 4.180.
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਸੁਵਰ੍ਣਧ੍ਵਜਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਤਾਸਿਤਪਤਾਕਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਪਤਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ।
ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇऽਥ ਵਾ ਗੋष੍ਠੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇ ਵਾ ਗृਹਾਂਗਣੇ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਾਂ ਗੌਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ—
ਪੁਰਾਣਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ੍ਵਿਨਯਾਚਾਰਸਂਯੁਤਃ
—ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਹੋਵੇ—
ਮਧ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਤਮ੍
—ਉਹ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਓਮ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕਰੇ।
ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਰੁਦ੍ਰਂ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਗਂਧੈਃ ਫਲੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ਦੀਪਮਾਲਾਭਿਰੇਵ ਚ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੁਦਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰੁਦਰ ਸੁਕਤ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧ, ਫਲ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਂਧਕੁਸੁਮੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਚਂਦਨੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਕਰੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਵਿਮਿਸ਼੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕਾਰਯੇਤ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਗਨੀ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਚਤੁਰੋष੍ਟੌ ਮਹਾਰਾਜ ਗੁਰੁਰੇਕੋऽਥਵਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਚਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਇਕੋ ਇਕ ਗੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ 4.180.
ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਾਯ ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇ ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਯਜ੍ਞਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜਮਾਨੋ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਹ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ—
ਵਿਚਿਤ੍ਰਤਨੁਸਂਵੀਤੌ ਸ਼ੁਭਕਕ੍ਸ਼ੌ ਸੁਘਂਟਿਕੀ
ਅਜੋਕੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਜੁਗਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਦਿਵ੍ਯਮੁਕ੍ਤਾਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੌ ਦਿਵ੍ਯਾਂਕੁਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤੌ
ਦੇਵੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ।