ਨ ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਨੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਨ ਤੀਰ੍ਥਗਮਨੈਰਪਿ
ਨਾ ਤਾਂ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ—
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਮ ਲੋਕੋऽਯਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ
ਮੇਰਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਲ੍ਪਲਤਾਦਾਨਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਲਪਲਤਾ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦਿਕ੍ਪਾਲੇਭ੍ਯੋ ਬਲਿਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਵੈ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਥੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤੋ ਗ੍ਰਹਮਖਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਂ ਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਸਮੀਪੇ ਤੁ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਾਨੇਤਾਨੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਮੋ ਨਮਃ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਪਾਲਨੀਭ੍ਯਃ 4.179.
ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਰਮਾ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਾ ਵੇਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਸ੍ਯ
ਵੇਦ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਰਾਜਨ੍ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮृਤੋ ਲੋਕਾਧਿਪਪੁਰੇ ਪ੍ਰਤਿਮਨ੍ਵਤਰਂ ਵਸੇਤ੍
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਿੰਨੇ ਮਨੁ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤਸਰ੍ਵਮਹੀਪਾਲਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਭਵੇਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੂਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾਚ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਸੋਪਿ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਚਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਵਹ੍ਨਿਯਮਨੈਰ੍ऋਤਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾ ਵਾਤੇਂਦੁਰਾਜਸ਼ਿਵਕੇਸ਼ਵਸ਼ਂਭੁਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਃ
ਜੋ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਵਰੁਣ, ਸ਼ਿਵ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਫੜਦੇ ਹਨ—
ਗਜਰਥਾਸ਼੍ਵਰਥਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ
ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪੁਰੁषੈਃ ਕृष੍ਣ ਅਧਰ੍ਮਭਯਭੀਰੁਭਿਃ
ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਜਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰੇ ਚੈਵ ਵਿਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਇਹ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਹੀਪਾਨਾਂ ਹਿਤਾਯ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਦਾਨਾਨਿ ਬਹੁਰੂਪਾਣਿ ਨਾਨਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਦਿਤਾਨਿ ਚ
ਦਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨਮੇਕਂ ਤੇ ਦਾਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ
ਪਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਮੁੱਖ ਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਆਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚੈਵ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ—
ਯੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪੁਣ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍
—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਵਿषੁਵੇ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਦਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕਰਾਂਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦਾਰੁਜਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਹੇਮਪਟ੍ਟੈਰਲਂਕृਤਮ੍ 4.180.
ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਸੁਵਰ੍ਣਧ੍ਵਜਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਤਾਸਿਤਪਤਾਕਿਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਪਤਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ।
ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇऽਥ ਵਾ ਗੋष੍ਠੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇ ਵਾ ਗृਹਾਂਗਣੇ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਾਂ ਗੌਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ—
ਪੁਰਾਣਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ੍ਵਿਨਯਾਚਾਰਸਂਯੁਤਃ
—ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਹੋਵੇ—
ਮਧ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਤਮ੍
—ਉਹ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਓਮ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕਰੇ।