ਤਤੋऽਵਤੀਰ੍ਯ ਗੁਰਵੇ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਤੂਲ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਸੋਨਾ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੇषਾਮਨੁਜ੍ਞਾਂ ਵਾ ਤਥਾਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਦੇਵੇ।
ਨ ਚਿਰਂ ਧਾਰਯੇਦ੍ਗੇਹੇ ਹੇਮਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਬੁਧਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਪਰਸ੍ਵੀਕਰ ਣਾਚ੍ਛ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ।। ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਾਨੇਨ ਕੇਚਿਦ੍ਰੌਪ੍ਯਮਯਂ ਤਥਾ ਤ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਇਕ ਰਾਤ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਪੂਰੇਣ ਤਥੇਚ੍ਛਂਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਂਗਵਾਃ
ਕੁਝ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਨੂੰ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਂਕੁਮੇਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਲਵਣੇਨ ਗੁਡੇਨ ਚ
ਕੁਝ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁੰਕੁਮ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾ ਦ੍ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਨਿਯਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋऽਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਾਕੁਲਂ ਰਮ੍ਯਂ ਨਾਨਾਗਂਧਾਧਿਵਾਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਯਨਾਸਨਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਪਤਾਕਾ ਭਿਰਲਂਕृਤਮ੍
ਉਥੇ ਕਈ ਖੱਟਾਂ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁਖਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਕਲ੍ਪਮੇਕਂ ਨਿਰਾਮਯਃ
ਉਹ ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਇਕ ਕਲਪ ਲਈ ਬਿਨਾ ਰੋਗ ਦੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੇਵ ਰਾਜ ਪੁਰੇ ਤਥਾ
ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ,
ਧਨਦਸ੍ਯ ਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਨਰਃ
ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕਈ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੱਖਾਂ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਵੱਸਦਾ ਹੈ,
ਯਜ੍ਵਾ ਦਾਨਪਤਿਰ੍ਧੀਮਾਞ੍ਛਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨੀ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਸੋऽਪਿ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪਾਪੇਨ ਤ੍ਰਿਵਿਧੇਨ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਵੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਕੇਸ਼ਵਪਰੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਪੂਜਨੀਯੋ ਨੈਵਾਸ਼੍ਵਮੇਧਸਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਰਤੁਰਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਯਜਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਤੁਲਾਪੁਰੁषਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਂਚਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਤੁਲਾਪੁਰੁਸ਼ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਪਚਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਦਾਨਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਪਰਮ੍
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਵਰਤ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਯੇਨ ਆਯੁषਾ ਯਸ਼ਸਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਆਯੁ, ਯਸ਼ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਜਾਯਂਤੇ ਮਤ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ
ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵ੍ਰਤੈਨੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਨ ਤੀਰ੍ਥਗਮਨੈਰਪਿ
ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਮ ਲੋਕੋऽਯਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ
ਮੇਰਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰੇषਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਖ੍ਯਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨਾਮਕ ਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਦਪਾਂ ਗਰ੍ਭਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਂ ਤੁ ਭੂਤਲੇ 4.176.
ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਥਾਚੈਤਦ੍ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਇਸ ਦਾ ਮਾਪ ਕਿੰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਅਯਨੇ ਵਿषੁਵੇ ਚੈਵ ਗ੍ਰਹਣੇ ਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਅਯਨ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ,
ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇऽਥ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਜਨ੍ਮਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨक्षਤਰ 'ਤੇ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ,