ਵਿਧੂਯ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਸਦ੍ਯੋ ਦਿਵ੍ਯਤਨੁਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ ਤੁਲਾਪੁਰੁषਦਾਨਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਲਾਪੁਰੁਸ਼ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਮਮ ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਂਪਯਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਵਿਧਾਨਂ ਗਦਤੋ ਮਮ
ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤੁਲਾਪੁਰੁषਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦਾਨਸ੍ਯੇਹ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਇੱਥੇ ਤੁਲਾਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮਕ ਦਾਨ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਯਦ੍ਵਾ ਮਾਘ੍ਯਾਂ ਵਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾ ਦੇਯਮਿਦਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਵੀ ਧਨ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ੇषੁ ਚ ਗृਹੀਤਃ ਸਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਧਰ੍ਮਮਾਚਰੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦੈਵ ਦਾਨਕਾਲਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰਣਂ ਹਿ ਯਤੋ ਮਮ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਦ੍ਰਾਨਨਂ ਬੁਧਃ
ਉਹੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਬੁਧੀਮਾਨ ਚਾਰ ਸੁਭਾਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਏ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਖਾਨ੍ਵਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਗੁਦਕ੍ਪ੍ਰਵਣਂ ਦृਢਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਪੱਕਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੌਕ ਬਣਾਓ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵੇਦਿਂ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਸ ਚੌਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਨ ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਹੱਥ ਦੇ ਉਚਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁਲਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਪ ਯੇਦ੍ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰਾਜੂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਸ੍ਤਂਭਦ੍ਵਯਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸੁਦृਢਂ ਨਵਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਥੰਮ ਵੀ ਲਗਾਓ।
ਤਿਂਦੁਕੋ ਦੇਵਦਾਰੁਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਤਿੰਦੂਕ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪਰਨ — ਇਹ ਅਠਵਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੱਕੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯष੍ਟੌ ਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਤੀਯਾਃ ਸ੍ਤਂਭਾਸ੍ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਥੰਮਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਕਾष੍ਠਮਥੋਪਰਿ
ਫਿਰ, ਉਸ ਚੌਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ, ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਆੜੀ ਲੱਕੜ ਰੱਖੋ।
ਸਮਾਨਜਾਤਿਂ ਤੁ ਤੁਲਾਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯੋਜਯੇਦ੍ਦृਢਮ੍
ਉਸ ਆੜੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਤਰਾਜੂ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੋ।
ਕृष੍ਣਲੋਹਮਯੌ ਤਸ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਣੌ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਉਸ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਦੋ ਕੰਨ ਵੀ ਲਗਾਓ।
ਏਵਂਵਿਧਾਂ ਤੁਲਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਤਰਾਜੂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ।
ਸ੍ਤਂਭੌ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤੌ ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਵ ਲਂਬਿਨੌ
ਥੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ, ਜੋ ਥੰਮਾਂ 'ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਚਾਤ੍ਰ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਯੋਨਿਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇੱਥੇ, ਚਾਰ ਖੱਡ ਬਣਾਓ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਨੀਵ ਯੋਨੀ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੋਵੇ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਹਸ੍ਤਮਿਤਾ ਵੇਦਿਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੱਥ ਦੇ ਮਾਪ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਓ।
ਅਰ੍ਚਾਰ੍ਚਨਂ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਰਿਂਚ੍ਯਚ੍ਯੁਤਯੋ ਰ੍ਨृਪ
ਉਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਤੋਰਣਾਨਿ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚ
ਤੋਰਣ ਵੀ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ।
ਪਂਚਰਤ੍ਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖੇ ਹੋਣ।
ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੌ ਯਾਮ੍ਯੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਸਾਮਵੇਦਿਨੌ
ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਪੱਛਮ ਵੱਲ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਂਤਿ ऋषਯਃ षੋਡਸ਼ਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ
ਇੱਥੇ, ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਣ।
ਹੋਮਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਿਲਾਜ੍ਯਂ ਸਮਿਧਸ੍ਤਥਾ
ਹੋਮ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮੱਗਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਿਲ, ਘੀ ਅਤੇ ਲੱਕੜੀ, ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਪਾਲਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤੁ ਪਤਾਕਾਃ ਪਰਿਤਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁਭ ਮੋਹਰੀਆਂ ਲਹਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਹृਤ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯੇऽਹਨਿ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ
ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਯਜਮਾਨਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਯਜ੍ਞਮਂਡਪਮ੍
ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖਾ ਦੇਵੇ।