ਦਾਸੀਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚ ਭਵਤੋ ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਦਾਸੀ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਖਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਹਿ ਗृਹਸ੍ਥਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣੇਂਦੁਬਿਂਬਵਦਨਾਃ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ,
ਜਾਮਯੋ ਯਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਂਤੇ ਰਮਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਮਯੋ ਯਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਸ਼ਪਂਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਉਹ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮृਤਸ੍ਯੇਵ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸੁਖਾਨਾਮਿਵ ਰਾਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਮਂਥਰਗਾਮਿਨ੍ਯਃ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਃ
ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ,
ਅਹਿਰਣ੍ਯਮਦਾਸੀਕਮਲ੍ਪਾਨ੍ਨਾਜ੍ਯਮਗੋਰਸਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ, ਦਾਸੀ ਨਹੀਂ, ਘੱਟ ਅੰਨ, ਘੱਟ ਘਿਉ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੈ—
ਅਦਣ੍ਡਪਾਸ਼ਿਕਂ ਗ੍ਰਾਮਮਦਾਸੀਕਂ ਚ ਯਦ੍ਗृਹਮ੍
ਜਿਹੜਾ ਪਿੰਡ ਲਾਠੀ ਜਾਂ ਫਾਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਘਰ ਦਾਸੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ—
ਵਿਭਵਾਭਰਣਾ ਦਾਸ੍ਯੋ ਯਦ੍ਗृਹਂ ਸਮੁਪਾਸਤੇ 4.171.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀਆਂ ਸੋਨੇ-ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਨ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗृਹੇ ਸ਼ੌਚਂ ਨ ਸੁਖਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਜਮ੍
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਕਰੀ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਕਰੀ ਸਦਾ
ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਦੇਕਾ ਕੁਰੁਤੇ ਦਾਸੀ ਗृਹਸ੍ਥੇਨ ਭृਤਾ ਹਿ ਸਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਇਕ ਦਾਸੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਧਰ੍ਮਾਕੁਲਾ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਚੇਤਃ ਕਿਮਾਕੁਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਝ ਧਰਮ ਵਿਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸਦੋਦ੍ਯਮਪਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਨੌਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਨਤੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ — ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ — ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਨਕਾਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਸਂਤਃ ਪਰ੍ਵਣਿ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਸੰਤ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਕੌਰਵ
ਕੌਰਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮੋਪਯੋਜ੍ਯਾ ਭੋਜ੍ਯਾ ਵਾ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਉਹ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜ੍ਯ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਂ ਯਾਵਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ 4.171.
ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਖੇ ਚਾਪਿ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਚਾਹੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਠਿਕਾਣੇ ਤੇ ਹੋਵੇ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਫਲਂ ਪੁਂਭਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਤਤ੍ਕੇਨ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ
ਪਾਰਥ, ਜੋ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਾਸੀਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਗृਹਕਰ੍ਮਦਕ੍ਸ਼ਾਂ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਯ ਕੁਲਸ਼ੀਲਵਤੇ ਦਦਾਤਿ
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਕਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਦਾਸੀਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਦਾਸੀ ਦਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੱਤ-ਸੌ-ਇਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਪਾਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਥਂ ਦੇਯਾ ਕਦਾ ਦੇਯਾ ਦਾਨੇ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਫਲਮ੍
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਯਮ: ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਕਦੋਂ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ?
ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਵਿਪ੍ਰਕਥਿਤੇ ਗ੍ਰਹਚਂਦ੍ਰਬਲਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਦੱਸਣ, ਤੇ ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ,
ਮਂਡਪਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਘਨਚ੍ਛਾਯਂ ਮਨੋਰਮਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਮੋਹਕ ਤੇ ਬਦਲੀ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨੇ ਵਾਪਿ ਚੈਤ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਤਲੇऽਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਮੰਡਪ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਯੇਨ੍ਮਂਡਪਂ ਭਵ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤਵਾਤਸਹਂ ਦृਢਮ੍
ਮਜ਼ਬੂਤ, ਠੰਢ ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਲਮੂਲਾਨ੍ਕਰਕਾਨ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰਾਵੇष੍ਟਿਤਾਨਥ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਸਮੇਂ ਫਲਾਂ, ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਪਾਪਾਲਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਠੰਢਾ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਹੋਣ।