ਜ੍ਞਾਤਿਬਂਧੁਸੁਹृਦ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰੇष੍ਯਜਨੇ ਤਥਾ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਚੰਗੇ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਹਂਡਿਕਾ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵੇ
ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਭਾਂਡਾ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚਕਾਰ ਤਥੈਵ ਤੁ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਚੈषਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਪਾਰ੍ਥ ਭਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾऽਭਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ
ਇਹੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਏषਾ ਸਤੀ ਸ਼ਚੀ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਭੂਰਰੁਂਧਤੀ
ਇਹ ਸਤੀ, ਸ਼ਚੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਭੂ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਹੈ।
ਅਨਯਾ ਯਾ ਭृਤਾ ਸ੍ਥਾਲੀ ਤਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਥਾਲੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯਾਤ੍ਤਦੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ 4.170.
ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਨਦਾਨਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਸ੍ਥਾਲੀਦਾਨਮਿਦਂ ਮਯਾ
ਅੰਨ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਥਾਲੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਲੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਵਦਨਾਂ ਚ ਸਤਂਡੁਲਾਂ ਚ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਮਧੁਰਸ਼ੁਲ੍ਬਮਯੀਂ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌੜੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸ੍ਥਾਲੀਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਥਾਲੀ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਸੌ ਸਤੱਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਦਾਸੀਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚ ਭਵਤੋ ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਦਾਸੀ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਖਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਹਿ ਗृਹਸ੍ਥਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣੇਂਦੁਬਿਂਬਵਦਨਾਃ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ,
ਜਾਮਯੋ ਯਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਂਤੇ ਰਮਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਮਯੋ ਯਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਸ਼ਪਂਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਉਹ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮृਤਸ੍ਯੇਵ ਕੁਣ੍ਡਾਨਿ ਸੁਖਾਨਾਮਿਵ ਰਾਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਲੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਮਂਥਰਗਾਮਿਨ੍ਯਃ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਃ
ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ,
ਅਹਿਰਣ੍ਯਮਦਾਸੀਕਮਲ੍ਪਾਨ੍ਨਾਜ੍ਯਮਗੋਰਸਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ, ਦਾਸੀ ਨਹੀਂ, ਘੱਟ ਅੰਨ, ਘੱਟ ਘਿਉ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੈ—
ਅਦਣ੍ਡਪਾਸ਼ਿਕਂ ਗ੍ਰਾਮਮਦਾਸੀਕਂ ਚ ਯਦ੍ਗृਹਮ੍
ਜਿਹੜਾ ਪਿੰਡ ਲਾਠੀ ਜਾਂ ਫਾਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਘਰ ਦਾਸੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ—
ਵਿਭਵਾਭਰਣਾ ਦਾਸ੍ਯੋ ਯਦ੍ਗृਹਂ ਸਮੁਪਾਸਤੇ 4.171.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀਆਂ ਸੋਨੇ-ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਨ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਗृਹੇ ਸ਼ੌਚਂ ਨ ਸੁਖਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਜਮ੍
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਕਰੀ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਕਰੀ ਸਦਾ
ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਦੇਕਾ ਕੁਰੁਤੇ ਦਾਸੀ ਗृਹਸ੍ਥੇਨ ਭृਤਾ ਹਿ ਸਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਇਕ ਦਾਸੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਧਰ੍ਮਾਕੁਲਾ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਚੇਤਃ ਕਿਮਾਕੁਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਝ ਧਰਮ ਵਿਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸਦੋਦ੍ਯਮਪਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਨੌਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਹਨਤੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ — ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ — ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਨਕਾਲਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਸਂਤਃ ਪਰ੍ਵਣਿ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਸੰਤ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਕੌਰਵ
ਕੌਰਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮੋਪਯੋਜ੍ਯਾ ਭੋਜ੍ਯਾ ਵਾ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਉਹ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜ੍ਯ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਂ ਯਾਵਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ 4.171.
ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਖੇ ਚਾਪਿ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਚਾਹੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਠਿਕਾਣੇ ਤੇ ਹੋਵੇ,