ਅਨ੍ਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਅਨ੍ਨਮੋਜੋ ਬਲਂ ਸੁਖਮ੍ 4.169.
ਖਾਣਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ; ਖਾਣਾ ਹੀ ਤਾਕਤ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।
ਸੁਦੂਰਾਦਾਸ਼ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕਪਿਲਾ ਸਤ੍ਰੀ ਰਾਜਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮਹੋਦਧਿਃ
ਉਹ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਪੀਲੀ ਗਾਂ, ਚੰਗੀ ਔਰਤ, ਰਾਜਾ, ਮੰਗਤਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—
ਏਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿਥੇਰਨ੍ਨਂ ਯਃ ਪ੍ਰਦਾਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣਾ ਦੇਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ—
ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਦੁष੍ਕਰੇऽਪ੍ਯਰ੍ਥੇ ਚਿਰਰਾਤ੍ਰਾਯ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹੇ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮੈਥੁਨਂ ਯਸ਼੍ਚ ਸੇਵਤੇ
ਜੋ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਖਾ ਕੇ ਫਿਰ ਕਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦੁष੍ਕृਤਂ ਹਿ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਨ੍ਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਵੀ ਖਾਣੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਨਸ੍ਪਤਿਗਤੇ ਸੋਮੇ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭੁਂਜਤਿ
ਜਦੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਦੀਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨਂ ਨ ਦੀਯਤੇ
ਖਾਣਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ? ਖਾਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ?
ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਾ ਪੁष੍ਕਲਾਂ ਵਾਪਿ ਹਂਤਕਾਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਿੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ, ਜੋ ਵੀ ਆਇਆ ਦੁਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਯੁਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾ ਭੋਜਿਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ 4.169.
ਜਿਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਇਆ—
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਵਣਿਗਾਪਣਜੀਵਨਃ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਵਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਪਣੈਕਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਡਂ ਪਾਂਡੁਰਚ੍ਛਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਫਿੱਕਾ ਚਿੱਟਾ ਸੀ।
ਤਦਂਡਂ ਵਣਿਜਾ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਉਹ ਅੰਡਾ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਦਿਨੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਿਤ੍ਵਾਂਡਂ ਸਰ੍ਪਪੋਤਕਃ
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਡਾ ਟੁੱਟਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੰਨਾ ਸੱਪ ਨਿਕਲਿਆ।
ਲਿਲਿਹੇ ਘृਤਭਾਂਡਾਨਿ ਜਿਘ੍ਰੇ ਚ ਗਂਧਸਂਚਯਾਨ੍
ਉਹ ਘਿਉਂ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਚਾਟਦਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸੁੰਘਦਾ।
ਵਣਿਜਾ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਸ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਾਹਰਹਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਗਂਗਾਂ ਗਤਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕਗਾਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਵਪਾਰੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਵਹਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਰਬ੍ਧਂ ਵਣਿਕ੍ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਕੁਲਤਯਾ ਪਾਦਯੋਰਂਤਰੇਣ ਸਃ
ਵਪਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਨਿਦਾਨੇ ਨਿਯਤੇਰ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ ।। 4.169.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕੀਤਾ।
ਸ ਮਹੀਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਵਰੁਹ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਰਣਾਗਤਂ ਪੋषਿਤਂ ਚ ਤਵ ਪਿਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਮ੍
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨਂਤਰਂ ਕਲਕਲਃ ਸਂਜਾਤੋ ਰੋਦਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਅਚ੍ਯੁਤਾਨਂਤ ਗੋਵਿਂਦ ਕृष੍ਣਕृष੍ਣੇਤ੍ਯੁਦੀਰਯਨ੍
ਉਹ 'ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਨੰਤ, ਗੋਵਿੰਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ!' ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕਿਂ ਕृਤਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤਵ ਪਵ੍ਰਗ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਪਵਰਗਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ?
ਮੂਰ੍ਖ ਮਿਤ੍ਰਂ ਸੁਸਂਬਂਧਂ ਹੀਨਜਾਤਿਜਨੋ ਹਿ ਯਃ
ਮੂਰਖ ਮਿੱਤਰ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਨੇੜਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੱਟ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਮੁਵਾਚ ਚ ਸਰ੍ਪੋऽਸੌ ਵਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੱਪ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ।
ਤਦਹਂ ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਦਸ਼ਾਮ੍ਯੇਨਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਡੱਸ ਲਵਾਂਗਾ।
ਸਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਪਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਤਃ ਕੇਨ ਵਾਰ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਨੇਕ ਰਾਹ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?