ਯਯਾ ਮਾਂਸਾਨ੍ਯਹਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਯਾਮ੍ਯਸ਼ਨਂ ਵਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼੍ਵੇਤਾਭਿਜਨਸਂਪਨ੍ਨ ਸ਼੍ਵੇਤ ਸ਼ृਣੁ ਵਚੋ ਮਮ ।। 4.169.
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਖਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਾਸ ਖਾਦਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਸੁਚਿੱਤ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਸ਼ਵੇਤ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
ਤ੍ਵਯਾਧੀਤਂ ਹੁਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਗੁਰਵਃ ਪਰਿਤੋषਿਤਾਃ
ਤੂੰ ਪਾਠ ਕੀਤਾ, ਹਵਨ ਕੀਤੇ, ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਅਨਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤ੍ਵਯੇਦਮੁਪਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਭੋਜਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਨਾਨ੍ਯਦਨ੍ਨਾਦृਤੇ ਪੁਂਸਾਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਞ੍ਜੀਵਨੌषਧਮ੍
ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ।
ਤਪਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸਂਪਨ੍ਨੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੇ ਸਂਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਤਪ, ਪਾਠ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ—
ਵਿਰਿਂਚੇਰ੍ਵਚਨਾਦ੍ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਵਿਚਾਰ ਕਰਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਲ੍ਮषਃ
ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਇਆ, ਫਿਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਘੋषੇਣ ਪੂਜਿਤਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਫਿਰ, ਡੰਕੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯੇ ਨਿਹਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਵਦਾਨਵਸਂਕਟੇ
ਪੌਲਸਤਯ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ—
ਏਤਦਨ੍ਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯਪਰਂ ਚ ਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਨ੍ਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਅਨ੍ਨਮੋਜੋ ਬਲਂ ਸੁਖਮ੍ 4.169.
ਖਾਣਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ; ਖਾਣਾ ਹੀ ਤਾਕਤ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।
ਸੁਦੂਰਾਦਾਸ਼ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕਪਿਲਾ ਸਤ੍ਰੀ ਰਾਜਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮਹੋਦਧਿਃ
ਉਹ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਪੀਲੀ ਗਾਂ, ਚੰਗੀ ਔਰਤ, ਰਾਜਾ, ਮੰਗਤਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—
ਏਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿਥੇਰਨ੍ਨਂ ਯਃ ਪ੍ਰਦਾਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣਾ ਦੇਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ—
ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਦੁष੍ਕਰੇऽਪ੍ਯਰ੍ਥੇ ਚਿਰਰਾਤ੍ਰਾਯ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹੇ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮੈਥੁਨਂ ਯਸ਼੍ਚ ਸੇਵਤੇ
ਜੋ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਖਾ ਕੇ ਫਿਰ ਕਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦੁष੍ਕृਤਂ ਹਿ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਨ੍ਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਵੀ ਖਾਣੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਨਸ੍ਪਤਿਗਤੇ ਸੋਮੇ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭੁਂਜਤਿ
ਜਦੋਂ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਦੀਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨਂ ਨ ਦੀਯਤੇ
ਖਾਣਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ? ਖਾਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ?
ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਾ ਪੁष੍ਕਲਾਂ ਵਾਪਿ ਹਂਤਕਾਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਿੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ, ਜੋ ਵੀ ਆਇਆ ਦੁਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਯੁਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾ ਭੋਜਿਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ 4.169.
ਜਿਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਇਆ—
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਵਣਿਗਾਪਣਜੀਵਨਃ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਵਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਪਣੈਕਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਡਂ ਪਾਂਡੁਰਚ੍ਛਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਫਿੱਕਾ ਚਿੱਟਾ ਸੀ।
ਤਦਂਡਂ ਵਣਿਜਾ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਉਹ ਅੰਡਾ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਦਿਨੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਿਤ੍ਵਾਂਡਂ ਸਰ੍ਪਪੋਤਕਃ
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਡਾ ਟੁੱਟਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੰਨਾ ਸੱਪ ਨਿਕਲਿਆ।
ਲਿਲਿਹੇ ਘृਤਭਾਂਡਾਨਿ ਜਿਘ੍ਰੇ ਚ ਗਂਧਸਂਚਯਾਨ੍
ਉਹ ਘਿਉਂ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਚਾਟਦਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸੁੰਘਦਾ।
ਵਣਿਜਾ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਸ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਾਹਰਹਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਗਂਗਾਂ ਗਤਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕਗਾਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਵਪਾਰੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਵਹਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਰਬ੍ਧਂ ਵਣਿਕ੍ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਾਕੁਲਤਯਾ ਪਾਦਯੋਰਂਤਰੇਣ ਸਃ
ਵਪਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ।