ਇਤਿ ਦਾਨਮਂਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚੈਵ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਨ ਨਿਵਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਚਨ
ਇਹ ਦਾਨ ਮੰਤਰ ਹੈ: ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਲਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ,
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਾਨ ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਨਾਰੀ ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਤੁਲਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਔਰਤ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਅਵਿਯੋਗਂ ਸਦਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਰੂਪਂ ਚਾਨੁਤ੍ਤਮਂ ਲਭੇਤ੍ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਬਹੁਭਿਰ੍ਭੇਦੈਰ੍ਭੂਮਿਰੇषਾ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲੱਭਦੀ ਹੈ; ਰਾਜਨ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯ ਭਾਂਡਨਿਚਯੋਚ੍ਚਤਰਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦਾਪਾਕਦਾਨਮਿਹ ਯਾ ਕੁਰੁਤੇ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰੀ
ਜੋ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਗृਹਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਗृਹਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿਧਿਂ ਵਦ ਵਿਦਾਂਵਰ
ਘਰ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਘਰ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਰੀਤ ਦੱਸੋ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ,
ਨਾਨृਤਾਦਧਿਕਂ ਪਾਪਂ ਨ ਪੂਜ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤ੍ਪਰਃ
ਝੂਠ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਨਹੀਂ,
ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਕਲਤ੍ਰਾਪਤ੍ਯਸਂਕੁਲਮ੍
ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ,
ਗੋਗਜਾਸ਼੍ਵਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗृਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਘਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗृਹਸ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਯਂਤੀਤਰਾਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਅਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਮੈਰ੍ਨਰੈਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸਦਾ ਸੇਵ੍ਯੋ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਃ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਜੋਗ ਹੈ।
ਨ ਲੋਕ ਪਂਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜਾਂ ਮਾਣ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ ਪਾਦੌ ਯਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਸ੍ਵਪਤਾਂ ਸੁਖਮ੍
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੈਰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਜੋ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਅਪਿ ਸ਼ਾਕਂ ਪਚਾਨਸ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਗ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਭਵਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦੇਯਂ ਭਵ੍ਯਭੂਤਿਮਭੀਪ੍ਸਤਾ 4.168.
ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਤਕਦੀਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇਵੇ।
ਸ਼ੁਭਂ ਕਮਠਪृष੍ਠਾਭਂ ਭਾਭਾਸਿਤਦਿਗਂਤਰਮ੍
ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਘਰ, ਜੋ ਕੱਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ—
ਦਦ੍ਯਾਦਨਂਤਫਲਦਂ ਸ਼ੈਵਵੈष੍ਣਵਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਘਰ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਣੰਤ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨਾਨਾਥਜਲਾਰ੍ਥਾਯ ਕृਤਂ ਕਿਂ ਨ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਗਰੀਬਾਂ, ਅਸਹਾਇਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਕੁਢ੍ਯਸ੍ਤਂਭਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਢਯਾਨ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ਬਹੁਭੂਮਿਕਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਂ, ਸਤੰਭ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਤੇ ਕਈ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—
ਸੁਧਾਧਵਲਿਤਾਨ੍ਰਮ੍ਯਾਨ੍ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂਗਣਵਾਟਿਕਾਨ੍
ਜੋ ਘਰ ਚੂਨੇ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਸੋਹਣੇ ਹੋਣ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਗਣ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ—
ਲੋਹੋਪਸ੍ਕਰਸਂਪੂਰ੍ਣਾਂਸ੍ਤਾ ਮ੍ਰੋਪਸ੍ਕਰਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਪਏ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਰਤ੍ਨੋਪਸ੍ਕਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਕਾਂਸ੍ਯੋਪਸ੍ਕਰਮਂਡਿਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਹੋਣ, ਤੇ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ—
ਵਂਸ਼ੋਪਸ੍ਕਰਸਂਕੀਰ੍ਣਾਨ੍ਕਾष੍ਠੋਪਸ੍ਕਰ ਬृਂਹਿਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ ਦੇ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸਾਜ ਨਾਲ ਸੋਭਤ ਹੋਣ—
ਧਰ੍ਮੋਪਸ੍ਕਰਸਂਭਾਰਸ਼ਣਵਲ੍ਕਲਰਾਜਿਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਹੋਣ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਸਪ੍ਤਧਾਤੁਮਯਂ ਭਾਂਡਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਰਤ੍ਨਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ 4.168.
ਸੱਤ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਂਡਾ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਗੋਮਹਿष੍ਯਸ਼੍ਵਵृषਭਪ੍ਰੇष੍ਯਵੇਸ਼੍ਯਾਗਣਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਮਹੀਂਸਾਂ, ਘੋੜੇ, ਬਲਦ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੋਣ—
ਸਂਪੂਰ੍ਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਧਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਘृਤਤੈਲਗੁਡਾਦਿਭਿਃ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਘੀ, ਤੇਲ, ਗੁੜ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਰ ਪੂਰੇ ਭਰ ਕੇ,
ਨਿष੍ਪਾਵਾਢਕ੍ਯਚਣਕਕੁਲਤ੍ਥਾਣੁਮਸੂਰਕੈਃ
ਚਣੇ ਦੀ ਦਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਚਣੇ, ਕੁਲਥ, ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਦਾਲਾਂ ਤੇ ਮਸੂਰ ਨਾਲ,
ਲਵਣਾਰ੍ਦ੍ਰਕਖਰ੍ਜੂਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਜੀਰਕਧਾਨ੍ਯਕੈਃ
ਨਮਕ, ਤਾਜਾ ਅਦਰਕ, ਖਜੂਰ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਜੀਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਰੱਖ ਕੇ,
ਧੂਪੋਪਸ੍ਕਰਪਰ੍ਯੁਪ੍ਤਤੂਲੀਗਣ੍ਡੋਪਧਾਨਕੈਃ
ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਰੂਈ ਤੇ ਟੇਕਣ ਲਈ ਗੱਦੇ ਰੱਖ ਕੇ,