ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਦੀਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦਾਨਮੇਤਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਇਹ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ,
ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਹਿ ਦਿਲੀਪੇਨ ਯਯਾਤਿਨਾ
ਇਹੀ ਦਾਨ ਦਿਲੀਪ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਦਿਵਿ ਮੋਦਂਤੇ ਦਾਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਾ
ਇਹ ਦਾਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਮਪ੍ਯੁਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਹਲਂ ਦੇਯਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੀ ਹਲ, ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਯੇ ਸਂਤਿ ਲਾਂਗਲਮੁਖੋਤ੍ਥਰਜੋਵਿਕਾਰਾ ਯਾਵਂਤਿ ਤਦ੍ਗਤਧੁਰਂਧਰ ਰੋਮਕਾਣਿ
ਜਿੰਨੇ ਕਣ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਤੋਂ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਯੋਕ ਵਿੱਚ ਹਨ,
ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਵृषੈਰਤਿਬਲੈਰ੍ਹਲਪਂਕ੍ਤਿਮੇਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯੇਹ੍ਨਿ ਭਕ੍ਤਿਸਹਿਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵੇਭ੍ਯਃ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹਲਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਸਮੇਤ, ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਹਲਪਂਕ੍ਤਿਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਟ੍षष੍ਟ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਹਲਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਆਪਾਕਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰੋ ਬਹੁਧਨੋ ਬਹੁਭृਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ
ਆਪਾਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਕਈ ਨੌਕਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
(ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ) ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯ ਮਕਂਟਕਮ੍
ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਰਾਜ ਸੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਵਿਧ੍ਵਂਸੋ ਨ ਵੈਰਿਜਨਿਤਂ ਭਯਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਬਾਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਾਸ਼ੁਭਾਤ੍
ਜੋ ਰਾਜ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸ਼ੁਭ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯਕृਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਮਂਤ੍ਰੀ ਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਃ
ਨਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਨ ਭੋਜ੍ਯਸਮਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਖਾਣਾ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਧਨਂ ਜਨਸਂਬਨ੍ਧਕਾਰਕੋ ਰਤ੍ਨਸਂਚਯਃ
ਕੋਈ ਧਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਢੇਰ ਹੈ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦੋऽਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਦਿਨ, ਵੱਡਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਦਵਾਨ ਪਿੱਪਲਾਦ ਆਇਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਪਤ੍ਨੀ ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ
ਉਸ ਆਏ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਤਤਃ ਕਥਾਂਤੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ 4.167.
ਫਿਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸ਼ੁਭਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਿਮਿਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਕਿਉਂ ਨੌਕਰ, ਪੁੱਤਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਦੋਸਤ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਰਿਯਂ ਰਾਜ੍ਞਿ ਨਾਤਃ ਸ਼ੋਚਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਕਰਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।
ਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਨ ਦਾਯਾਦਾ ਨ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ
ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਰਾਜੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਵਾਰਸ, ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵਦ੍ਭਿਯਰ੍ਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਰਾਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਯੇਨ ਮੇ ਬਹਵਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਧਨਂ ਭृਤ੍ਯਾ ਭਵਂਤਿ ਵੈ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਤੇ ਨੌਕਰ ਹਨ।
ਮਂਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗੋ ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਮੁਪੋषਿਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਮੰਤਰ ਹੋਵੇ, ਸਿੱਧ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਵਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ—
ਤਤਃ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਪਿੱਪਲਾਦ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਨਾਰੀ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵਾ ਪੁਮਾਨ੍
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ—
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਦਦੌ ਰਾਜਾऽऽਪਾਕਾਖ੍ਯਂ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ 'ਅਪਾਕ' ਨਾਮ ਦਾ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤੇਨ ਯੇਨ ਕਾਮਾਨਾਂ ਪੁਮਾਨ੍ਭਵਤਿ ਭਾਜਨਮ੍ ।। 4.167.
ਜਿਸ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਤਾਰਾਬਲਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛੁਭਮ੍
ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਥੈਵ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਤੁष੍ਟੋऽਭਿਜਾਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।