ਮੇषੀ ਵਿਸ਼ੇषਕਲੁषਾਪਹਰਾਤਿਸ਼ਸ੍ਤਾ ਦਾਨੇ ਸਦੈਵ ਰਸਧਾਤੁਯੁਤਾ ਸਧਾਨ੍ਯਾ
ਭੇਡ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਭੂਮਿਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਭੂਮਿਦਾਨਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਮੇਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਦਰਿਦ੍ਰਾਯ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਰਤਾਯ ਚ
ਵਿਦਵਾਨ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਰਵਿਰ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਭਾਸ੍ਵਰੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਉਡਨ ਖੋਹਾਂ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਂਗਨਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਥੇ, ਇਲਾਹੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ਧਾਰਯਤੇ ਲੋਕਾਨ੍ਭੂਰਂਕੁਰਸਮੁਦ੍ਭਵਾ
ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਇਹ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਹਿ ਭੂਮਿਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਵੈ ਦਾਨਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਦਾਨਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੀਯਂਤੇ ਕਾਲੇਨ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਹੋਰ ਦਾਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੀਯਂਤੇ ਕਾਲਯੋਗਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਸੁਸ਼ੀਲਾਯ ਭੂਮਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੋ ਨਰਃ 4.164.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਹਲਕृष੍ਟਾਂ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਬੀਜਾਂ ਸਸ੍ਯਮਾਲਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਜੋਤ ਕੇ, ਬੀਜ ਪਾ ਕੇ, ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ
ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਸੋਨਾ, ਨਗ, ਤੇ ਗਹਣੇ ਵੀ,
ਸਾਗਰਾਨ੍ਸਰਿਤਃ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ਸਮਾਨਿ ਵਿषਮਾਣਿ ਚ
ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ, ਸਮਤਲ ਤੇ ਉਚ-ਨੀਚ ਜਗ੍ਹਾਂ,
ਓषਧੀਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਪਨ੍ਨਾ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਫਲੋਪਗਾਃ
ਦੂਧ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਹਨ,
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਵਰਗੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਮਹੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇ ਹਰਂਤਿ ਨ ਮਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ ਲੈਂਦੇ ਨਹੀਂ,
ਸਸ੍ਯਪੂਰ੍ਣਾਂ ਮਹੀਂ ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਧਰਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਪਂ ਪੁਰੁषੋ ਵृਤ੍ਤਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਪੂਣ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—
ਕਪਿਲਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤੇऽਨ੍ਨਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ 4.164.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਪਿਲ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਮਸ੍ਯ ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਪਰਿਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਵਿਆਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧਮ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ—
ਬਹੁਭਿਰ੍ਵਸੁਧਾ ਭੁਕ੍ਤਾ ਰਾਜਭਿਃ ਸਗਰਾਦਿਭਿਃ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾਗਰ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਭੋਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂਕਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਦਂਡਾਸ਼੍ਚ ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਾਦਯਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਡੰਡਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਹਨ, ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਆਦਿ ਵੀ ਹਨ।
ਨਿਰਯਾ ਰੌਰਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਂਭੀਪਾਕਃ ਸੁਦੁਃਸਹਃ
ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕ ਹਨ, ਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਕृਤਾਂਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਰੇਵ ਚ
ਚਿਤਰਗੁਪਤ, ਕਾਲ, ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ ਤੇ ਮੌਤ ਆਪ ਹੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਦੇਵਾਸੁਰਗਣਾਸ੍ਤਥਾ
ਰੁਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸ਼ਕਰ ਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਹਨ।
षਟ੍ਕਰ੍ਮਕृਤ੍ਸੁਵृਤ੍ਤਾਯ ਕृਸ਼ਾਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਿਨੇ
ਜੋ ਛੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਚਲਦਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਲਈ ਆਇਆ ਹੋਵੇ—
ਸੀਦਮਾਨਕੁਟੁਂਬਾਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਯੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ—
ਯਥਾ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਯੇਤ੍ਸਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ—