ਕਥਿਤਂ ਕਪਿਲਾਦਾਨਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ।
ਵਿਧਾਨਂ ਯਦ੍ਵਰਾਹੇਣ ਧਰਣ੍ਯੈ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਜੋ ਵਿਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਸਮੇਤ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।
ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਵਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਚ ਯਤ੍ ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਪਿਲਾ ਨਾਮ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਵਿਤਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਸੀ—
ਹੋਮਧੇਨੁਃ ਸਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਧੇਨੁਰ੍ਯਜ੍ਞਾਵਤਾਰਭੂਃ
ਹੋਮ ਲਈ ਗਾਂ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਗਾਂ ਹੀ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਕੀਦृਸ਼ਾਯ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ਦਾਨੇਨ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਾਧਵ
ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗਾਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਕਪਿਲਾ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥੇ ਚ ਵਰਾਨਨੇ
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਂਗਲਮ੍ 4.161.
ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਹੈ।
ਤਪਸਸ੍ਤਪ ਏਵਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਂ
ਤਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ—
ਹੋਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਹੋਮ ਜਿਹੜੇ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ—
ਯਜਂਤੇ ਯੇऽਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਅਨ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਜਾਯਤੇ ਗਤਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਪਿਲਾਯਾਃ ਸ਼ਿਰੋ ਗ੍ਰੀਵਾਂ ਸਰ੍ਵ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਕਪਿਲਾ ਗਲਮਸ੍ਤਕਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਗਲ ਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ—
ਸ ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨੋਪੇਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਗਤਕਿਲ੍ਵਿषਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸੀ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਯ ਉਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਾਂ ਚੈਕਾਯਾਂ ਕृਤਾਯਾਂ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ 4.161.
ਅਤੇ ਜੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਲਏ,
ਕਪਿਲਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਨਾਯਾਦ੍ਵੈ ਯਃ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੇਨ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਚੈਕੇਨ ਭਵਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਉਹ ਇਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਜਾਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਾਂ ਵਾ ਕਪਿਲਾਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਇਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਸ਼੍ਚੈਕਾਂ ਕਪਿਲਾਂ ਹਨ੍ਯਾਨ੍ਨਰੋ ਰਜ੍ਜੁਕਰੋ ਯਦਿ
ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰੱਸੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਗਵਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ ਘृਤਂ ਗਵ੍ਯਂ ਨ ਦੂषਯੇਤ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਉ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤੁਲ੍ਯਂ ਗੋਘृਤਦਾਨਸ੍ਯ ਭਯਰੋਗਾਦਿਪਾਲਨਮ੍
ਭੈ, ਰੋਗ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਾਵ ਵੀ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਉ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤृਣਾਦਿਭਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਗਵਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਰਾਦਿਕਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਆਦਿ ਖਾਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਆਦਿ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ੇਹ ਕਪਿਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਇਹ ਦੱਸ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪ ਹੀ ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਕਨ੍ਯਾਭਿਰਰ੍ਚਿਤਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਕਪਿਲਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਗੌਰਪਿਙ੍ਗਲਾ 4.161.
ਪਹਿਲੀ ਗਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਪਿਲਾ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਲਾਲੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਹੈ।
ਪਂਚਮੀ ਜੁਹੁਵਰ੍ਣਾ ਸ੍ਯਾਤ੍षष੍ਠੀ ਤੁ ਘृਤਪਿਙ੍ਗਲਾ
ਪੰਜਵੀਂ ਗਾਂ ਘਿਉ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਛੇਵੀਂ ਘਿਉ ਵਾਂਗ ਲਾਲੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਹੈ।