ਗੋਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਸਵਤ੍ਸਂ ਦਸ਼ਕਂ ਗਵਾਮ੍ ਅਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਦਸ਼ਕਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਬੱਝੀਆਂ ਚੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਤੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਘਂਟਿਕਾਯੁਕ੍ਤਂ ਤਾਮ੍ਰਦੋਹਨਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਹੇਮਰਤ੍ਨਮਯੈਃ ਸ਼ृਂਗੈਸ਼੍ਚਾਮਰੈਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ, ਤਾਮੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਪਤਰੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਤੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਣ।
ਮੁਨਯਃ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਾਂਚਨਂ ਨਂਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ऋषਭੇ ਕੇषਾਂਚਿਦ੍ਦਾਨਮਿष੍ਯਤੇ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਬਲਦ ਸਿੱਧਾ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਤਾਕਾਭਿਰਲਂਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਾਵਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ,
ਪੁष੍ਪਕਾਲਮਥੋ ਵਾਦ੍ਯਗੀਤਮਂਗਲਨਿਸ੍ਵਨੈਃ ਇਮਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਨ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਗृਹੀਤਕੁਸੁਮਾਂਜਲਿਃ ।। 4.159.
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗਲਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੋਢੀ ਫੜ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮੋ ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਤृਭ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂਵਾਂ ਹੋ।
ਗਵਾਮਂਗੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭੁਵਨਾਨ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗਾਵੋ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ਸਂਤੁ ਗਾਵੋ ਮੇ ਸਂਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ, ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵृषਰੂਪੇਣ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਵ ਸਨਾਤਨਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਧਰਮ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਤੋ ਦਯਾਦ੍ਗੁਰਵੇ ਨਂਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਮਥੈਕੈਕਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਚਾਪਿ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਸੌ ਗਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਹਰ ਇੱਕ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ, ਅਤੇ ਵੀਹ ਗਾਵਾਂ।
ਨੈਕਾ ਬਹੁਭ੍ਯੋ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਦਾਤਾ ਦੋषਕਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਇੱਕ ਗਾਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਦਾਤਾ ਲਈ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ।
ਪਯੋਵ੍ਰਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦੇਕਾਹਂ ਗੋਸਹਸ੍ਰਦਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦੇਯਾ ਦੁਰ੍ਬਲਾ ਧੇਨੁਰ੍ਨਾਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ੀਰਾ ਨ ਰੋਗਿਣੀ
ਕਮਜ਼ੋਰ, ਘੱਟ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਗੋਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ।। 4.159.
ਜੋ ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵਿਮਾਨੇਨਾਰ੍ਕਵਰ੍ਣੇਨ ਕਿਂਕਿਣੀਜਾਲਮਾਲਿਨਾ
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ,
ਸਪ੍ਤਾਵਰਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਪਰਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਚੈਵ ਪਰਾਵਰਾਨ੍
ਸੱਤ ਉੱਪਰਲੇ ਲੋਕ, ਸੱਤ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ, ਤੇ ਸੱਤ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤੋ ਵਾਥ ਨਾਰੀ ਵਾ ਸਤ੍ਪਰਾਯਣਾ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਔਰਤ ਹੋਵੇ,
ਨ ਤ੍ਵੇਵੇਦਂ ਦਾਨਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਕਾਲੋ ਗੋਵਿਸ਼ੇषੋ ਵਿਘਿਸ਼੍ਚ
ਸਿਰਫ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਵੇਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਾਪਿ ਗੌਰ੍ਬਹੁਗੁਣਾ ਗੁਣਿਨੇ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਦਾਤੁਃ ਕੁਲਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰੁषਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੁਨਾਤਿ
ਜੇਕਰ ਇਕ ਗਾਂ ਵੀ ਚੰਗੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੁਗੁਣੀ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵृषਭਦਾਨਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ thumb|500px|ਓਂਕਾਰੇਸ਼੍ਵਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਨ੍ਦਿਨਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਿ। ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬਾਹ੍ਯਮੁਖੀ ਅਥਵਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖੀ ਅਸ੍ਤਿ। ਨ ਤृਪ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਜਾਤਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਵੱਛੇ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਗੱਲ: ਓੰਕਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਤੇ ਕੁਝ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ। ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਚਾਹ ਜਾਗੀ ਹੈ।
ਗੋਪਤਿਃ ਕਿਲ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਤਦ੍ਗੋਵृषਭਦਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਮੇ ਕਥਾਯਾਚ੍ਯੁਤ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਵृषਦਾਨਫਲਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਵੱਛੇ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਛਾ ਦਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਵਨਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਦਾਨੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਦਸ਼ਧੇਨੁਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਧਿ ਸ ਏਵੈਕੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਇਹ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਕ ਵੱਛਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਦਸ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਹृष੍ਟਸ਼੍ਚਾਤਿਪੁष੍ਟਾਂਗੋ ਹ੍ਯਰੋਗਃ ਪਾਂਡੁਨਨ੍ਦਨ
ਹੇ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਖੁਸ਼, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੱਛਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਧੁਰਂਧਰਃ ਸ੍ਥਾਪਯਤੇ ਏਕ ਏਵ ਕੁਲਂ ਮਹਤ੍
—ਜੋ ਵੱਛਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਂਕृਤ੍ਯ ਵृषਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।