ਮੂਲਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਮ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਕੁਲਮੇਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਊਆਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਯਾਸਾਂ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਧृਤਾ ਲੋਕਾ ਧਾਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾऽਪਿ ਗੌਰ੍ਗੁਣੋਪੇਤਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਾਰਯਤੇ ਕੁਲਮ੍
ਇੱਕ ਗੁਣਵਾਨ ਗਊ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਤ੍ਸਾ ਸੁਦੁਹਾ ਚੈਵ ਪਾਪਰੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਬੱਝੀ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਦਸ਼ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਤਂ ਵਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦਸ ਜਾਂ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?
ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਨਹੁषੇਣ ਮਹੀਭृਤਾ 4.159.
ਨਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਮਹਦ੍ਦਤ੍ਤਮਦਿਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਦਿਤਯ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਗੀਤਾ ਗਾਥਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ृਣੁ ਭੂਪਤੇ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੀਤ ਗਾਏ ਸਨ; ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਯਦਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁਲੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਜੇ ਸਾਡੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਵਾਏ,
ਦੁਹਿਤਾ ਵਾ ਕੁਲੇ ਕਾਚਿਦ੍ਗੋਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ,
ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਞਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਉਹ ਯਜਨ ਬਤਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥੇ ਗੋष੍ਠੇ ਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਮਂਡਪਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛੁਭਮ੍
ਤੀਰਥ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵੇਦਿਂ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾਮਨੂਪਮਾਮ੍
ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਹੱਥ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇऽਥਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਗ੍ਰਹਵੇਦਿਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਥਮਮੇਵ ਹਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਉਪਾਧ੍ਯਾਯਸ਼੍ਚ ਪਂਚਮਃ 4.159.
ਜਾਂ ਚਾਰ ਹੋਣ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੰਜਵਾਂ ਉਪਾਧਿਆਇ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ਼੍ਛਤ੍ਰਸਂਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਦ੍ਵਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਤਰੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ।
ਵੇਦ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਸ਼ਿਵਕੁਂਡਂ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁਕੁਲਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤੋ ਹੋਮਂ ਸਮਾਰਭੇਤ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ, ਕੁਰੁ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਫਿਰ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ।
ਗੋਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਸਵਤ੍ਸਂ ਦਸ਼ਕਂ ਗਵਾਮ੍ ਅਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਦਸ਼ਕਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਬੱਝੀਆਂ ਚੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਤੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਘਂਟਿਕਾਯੁਕ੍ਤਂ ਤਾਮ੍ਰਦੋਹਨਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਹੇਮਰਤ੍ਨਮਯੈਃ ਸ਼ृਂਗੈਸ਼੍ਚਾਮਰੈਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ, ਤਾਮੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਪਤਰੇ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਤੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਣ।
ਮੁਨਯਃ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਾਂਚਨਂ ਨਂਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ऋषਭੇ ਕੇषਾਂਚਿਦ੍ਦਾਨਮਿष੍ਯਤੇ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਬਲਦ ਸਿੱਧਾ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਤਾਕਾਭਿਰਲਂਕृਤ੍ਯ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਸਰ੍ਵਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਾਵਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਾ ਹੋਣ,
ਪੁष੍ਪਕਾਲਮਥੋ ਵਾਦ੍ਯਗੀਤਮਂਗਲਨਿਸ੍ਵਨੈਃ ਇਮਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਨ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਗृਹੀਤਕੁਸੁਮਾਂਜਲਿਃ ।। 4.159.
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗਲਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੋਢੀ ਫੜ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮੋ ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਤृਭ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂਵਾਂ ਹੋ।
ਗਵਾਮਂਗੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭੁਵਨਾਨ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਗਾਵੋ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ਸਂਤੁ ਗਾਵੋ ਮੇ ਸਂਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ, ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ।