ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ਼ृਂਗੀਂ ਰੌਪ੍ਯਖੁਰਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਲਾਙ੍ਗੂਲਭੂषਿਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਸੂਯਮਾਨਾਂ ਗਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੀ ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਂਤਿ ਧੇਨੁਰੋਮਾਣਿ ਵਤ੍ਸਸ੍ਯਾਪਿ ਨਰਾਧਿਪ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਗਊ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਝੇ ਦੇ ਰੋਮ ਹਨ—
ਪਿਤॄਨ੍ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ 4.158.
ਉਤਨੀ ਹੀ ਵਾਰੀ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਆਦਿ ਪੂਰਵਜ ਵੀ ਲਾਭ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਘृਤਕ੍ਸ਼ੀਰਵਹਾ ਨਦ੍ਯੋ ਦਧਿਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ
ਘੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਦਹੀਂ, ਖੀਰ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ—
ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸੁਵਰ੍ਣੇਨ ਬਹੁਨਾ ਸਹ ਭਾਵਿਨੀਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਫਲਦਾਈ ਗਊ ਬਹੁਤ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਦੇਯਾ ਦੁਰ੍ਬਲਾ ਰਾਜਨ੍ਧੇਨੁਰ੍ਨੈਵਾਲ੍ਪਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਰਾਜਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਊ ਜਾਂ ਘੱਟ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵਾਲੀ ਗਊ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਤ ਚਂਦ੍ਰਸਮਾਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਜਾਂਬੂਨਦਤੁਲ੍ਯਵਰ੍ਣਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੰਗ ਤਪੇ ਜੰਬੂਨਾਦ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ—
ਗੋਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਕਥਂ ਦੇਯਂ ਚ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਰੀਤ: ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृਜਤਾ ਲੋਕਾਨ੍ਵृਤ੍ਤਿਹੇਤੋਃ ਪ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ—
ਯਾਸਾਂ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषੇਣ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨ੍ਯਪਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਤਰ ਤੇ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਮੂਲਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਮ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਕੁਲਮੇਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਊਆਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਯਾਸਾਂ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਧृਤਾ ਲੋਕਾ ਧਾਰਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾऽਪਿ ਗੌਰ੍ਗੁਣੋਪੇਤਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਾਰਯਤੇ ਕੁਲਮ੍
ਇੱਕ ਗੁਣਵਾਨ ਗਊ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਤ੍ਸਾ ਸੁਦੁਹਾ ਚੈਵ ਪਾਪਰੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਬੱਝੀ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਮੰਦ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਦਸ਼ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਤਂ ਵਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦਸ ਜਾਂ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?
ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਨਹੁषੇਣ ਮਹੀਭृਤਾ 4.159.
ਨਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਮਹਦ੍ਦਤ੍ਤਮਦਿਤ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਦਿਤਯ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਗੀਤਾ ਗਾਥਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ृਣੁ ਭੂਪਤੇ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੀਤ ਗਾਏ ਸਨ; ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਯਦਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁਲੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਜੇ ਸਾਡੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਵਾਏ,
ਦੁਹਿਤਾ ਵਾ ਕੁਲੇ ਕਾਚਿਦ੍ਗੋਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ,
ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਞਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਉਹ ਯਜਨ ਬਤਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥੇ ਗੋष੍ਠੇ ਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਮਂਡਪਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛੁਭਮ੍
ਤੀਰਥ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵੇਦਿਂ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਾਮਨੂਪਮਾਮ੍
ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਰ ਹੱਥ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇऽਥਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਗ੍ਰਹਵੇਦਿਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਥਮਮੇਵ ਹਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਉਪਾਧ੍ਯਾਯਸ਼੍ਚ ਪਂਚਮਃ 4.159.
ਜਾਂ ਚਾਰ ਹੋਣ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੰਜਵਾਂ ਉਪਾਧਿਆਇ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ਼੍ਛਤ੍ਰਸਂਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਦ੍ਵਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਤਰੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ।
ਵੇਦ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਸ਼ਿਵਕੁਂਡਂ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁਕੁਲਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤੋ ਹੋਮਂ ਸਮਾਰਭੇਤ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ, ਕੁਰੁ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਫਿਰ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ।