ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਂਦ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਆਧਿ ਵ੍ਯਾਧਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਾਧੁਕੁਲਸ਼ੀਲਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਯਃ ਕਨਕਧੇਨੁਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕੁਲ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸੁਵਰ੍ਣਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ षਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਪਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਰਤ੍ਨਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਤ੍ਨਧੇਨ੍ਵਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗੋਲੋਕਫਲਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਰਤਨ-ਧੇਨੂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ—ਇਹ 'ਰਤਨਧੇਨੁ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਨਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਗੋਮਯੇਨੋਪਲੇਪਨਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਗੋ-ਮੈ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧੇਨੁਂ ਰਤ੍ਨਮਯੀਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਸਂਕਲ੍ਪਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
ਸਹੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪੁष੍ਪਰਾਗਸ਼ਤਂ ਧੇਨੋਃ ਪਾਦਯੋਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸੌ ਪੁਸ਼ਪਰਾਗ ਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰੂਯੁਗੇ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸ਼ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤੀ ਕਰ੍ਣਦ੍ਵਯੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਭੌਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੌ ਲਾਲ ਮਣਕੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਨੇਤ੍ਰਪੁਟਕੇ ਗੋਮੇਦਕਸ਼ਤਂ ਤਥਾ
ਗਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌ ਗੋਮੇਦ ਪਥਰ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰੁਦਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਸ਼ਤਂ ਕਟੌ
ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਸੌ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤੇਨ੍ਦੁਕਾਨ੍ਤੌ ਚ ਘ੍ਰਾਣੇ ਕਰ੍ਪੂਰਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਨੱਕ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਪਥਰ, ਚੰਦ ਪਥਰ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਗਾਰੁਤ੍ਮਤਸ਼ਤਂ ਤਦ੍ਵਦਪਾਨੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਸੌ ਹਰੇ ਪਥਰ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਰ੍ਕਰਯਾ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਗੋਮਯਂ ਚ ਗੁਡਾਤ੍ਮਕਮ੍ 4.157.
ਜਿਹਵ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਗੋਮੈ ਤੇ ਗੁੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪੁਚ੍ਛਾਗ੍ਰੇ ਚਾਮਰਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਤਨਯੋਸ੍ਤਾਮ੍ਰਦੋਹਨਮ੍
ਪੁੱਛ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਚਾਮਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਥਣਾਂ 'ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਦੁਹਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਫਲਾਨਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਕੋਲਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣਵਾਸਮਿਤਿ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰਕਮਲਾਸਨਵਾਸੁਦੇਵਾਃ
ਤੈਨੂੰ ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦ, ਕਮਲਾ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਮੰਨ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਖੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਕਲਵਿਧਿਜ੍ਞੋ ਰਤ੍ਨਧੇਨੁਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਤਰਤਿ ਸ ਵਿਮਾਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੇਦੀਪ੍ਯਮਾਨਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀਆਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਰਤ੍ਨਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਰਤਨਧੇਨੁ ਦਾਨ ਵ੍ਰਤ ਵਿਧਿ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਸੌ ਸਤਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਉਭਯਮੁਖੀਗੋਦਾਨਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਦਾਨੇ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਫਲਮ੍
ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ: ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਇਹ ਦਾਨ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਨਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸਂਭਾਰਵਿਸ੍ਤਰਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਪੂਨ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਤ੍ਪਾਦੌ ਯੋਨਿਗਤੌ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਦ ਤਕ ਪੈਰ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੌਰ੍ਯਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਮੁਖੀ ਚੈਵ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ ਗਊ ਦੋ ਮੂੰਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੌਰੀ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵੋਭਯਮੁਖੀਂ ਰਾਜਨ੍ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨृਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਮੂੰਹੀ ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਿष੍ਟੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਰ੍ਦਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮ
ਸੱਜਣੋ, ਕਈ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਏਕੈਵ ਪਾਤਿ ਨਰਕਾਤ੍ਸੁਖਮੇਕੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇੱਕ ਗਊ ਹੀ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।