ਦਾਨਕਾਲੇ ਤੁ ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ
ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਮਨੂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਸ਼ਿਨੌ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਤੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਹਨ; ਜੀਭ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਂਗਾਗ੍ਰਗੌ ਸਦਾ ਚਾਸ੍ਯਾ ਦੇਵੌ ਰੁਦ੍ਰਪਿਤਾਮਹੌ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਯੋਨੌ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ
ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਓਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ऋषਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇषੁ ਅਪਾਨੇ ਵਸੁਧਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਪਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਾਦੇषੁ ਪਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਪृष੍ਠਭਾਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮੇਰੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਗਃ 4.156.
ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਕਾਞ੍ਚਨੇਨ ਕृਤਾ ਧੇਨੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਭੂਮੌ ਹਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਕਰਮ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਪਾਵਨਂ ਤਾਰਣਂ ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤਿਦਂ ਸ਼ਾਂਤਿਦਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਇਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਾ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤੇ, ਵਧੀਆ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ, ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਂਦ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਆਧਿ ਵ੍ਯਾਧਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਾਧੁਕੁਲਸ਼ੀਲਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਯਃ ਕਨਕਧੇਨੁਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕੁਲ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸੁਵਰ੍ਣਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ षਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਪਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਰਤ੍ਨਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਤ੍ਨਧੇਨ੍ਵਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਗੋਲੋਕਫਲਦਂ ਨृਣਾਮ੍
ਰਤਨ-ਧੇਨੂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ—ਇਹ 'ਰਤਨਧੇਨੁ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਨਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਗੋਮਯੇਨੋਪਲੇਪਨਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਗੋ-ਮੈ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧੇਨੁਂ ਰਤ੍ਨਮਯੀਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਸਂਕਲ੍ਪਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
ਸਹੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪੁष੍ਪਰਾਗਸ਼ਤਂ ਧੇਨੋਃ ਪਾਦਯੋਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸੌ ਪੁਸ਼ਪਰਾਗ ਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰੂਯੁਗੇ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸ਼ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਤੀ ਕਰ੍ਣਦ੍ਵਯੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਭੌਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੌ ਲਾਲ ਮਣਕੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਨੇਤ੍ਰਪੁਟਕੇ ਗੋਮੇਦਕਸ਼ਤਂ ਤਥਾ
ਗਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌ ਗੋਮੇਦ ਪਥਰ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰੁਦਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਸ਼ਤਂ ਕਟੌ
ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਸੌ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤੇਨ੍ਦੁਕਾਨ੍ਤੌ ਚ ਘ੍ਰਾਣੇ ਕਰ੍ਪੂਰਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਨੱਕ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਪਥਰ, ਚੰਦ ਪਥਰ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਗਾਰੁਤ੍ਮਤਸ਼ਤਂ ਤਦ੍ਵਦਪਾਨੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਸੌ ਹਰੇ ਪਥਰ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਰ੍ਕਰਯਾ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਗੋਮਯਂ ਚ ਗੁਡਾਤ੍ਮਕਮ੍ 4.157.
ਜਿਹਵ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਗੋਮੈ ਤੇ ਗੁੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪੁਚ੍ਛਾਗ੍ਰੇ ਚਾਮਰਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਤਨਯੋਸ੍ਤਾਮ੍ਰਦੋਹਨਮ੍
ਪੁੱਛ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਚਾਮਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਥਣਾਂ 'ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਦੁਹਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਫਲਾਨਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਕੋਲਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣਵਾਸਮਿਤਿ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰਕਮਲਾਸਨਵਾਸੁਦੇਵਾਃ
ਤੈਨੂੰ ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ, ਚੰਦ, ਕਮਲਾ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਮੰਨ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਖੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।