ਏਵਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਧੇਨੁ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਮਹੀ ਤੇਨ ਕृਤਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ 4.155.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਰਸਾਃ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਰਸ, ਸਾਰਾ ਅੰਨ, ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਚਲਦਾ,
ਭਵਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਣਾਂ ਤੁ ਰਸਧੇਨੁਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਸ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪਰ੍ਣੌਰ੍ਣਕਂਬਲਗਲਾਂ ਲਵਣਾਢਕੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਫਲਸ੍ਤਨਵਤੀਮਪਿ ਲਾਵਣਾਖ੍ਯਾਮ੍
ਪੱਤਿਆਂ, ਉਨ, ਤੇ ਕੰਬਲ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਨਮਕ ਨਾਲ, ਤੇ ਫਲ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ 'ਲਾਵਣ' ਨਾਮ ਦੀ ਬਣਾਕੇ, ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਲਵਣਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਸ਼ੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਲਾਵਣ-ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਵਰਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸੁਵਰਨ-ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ — ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦਹ ਨਹੀਂ।
ਸੁਰਾਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਗੋਘ੍ਨੋ ਭੀਰੁਰ੍ਭਗ੍ਨਵ੍ਰਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਡਰਪੋਕ ਜਾਂ ਵਰਤ ਤੋੜ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ,
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਤਕੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨਧੇਨੁਕਾਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁਵਰਨ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਵਿਭਕ੍ਤਾਙ੍ਗੀਂ ਸੁਜਘਨਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਕਰ੍ਣਿਕਾਮ੍
ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਰਾਂ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੇ ਕੰਨ ਹੋਣ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਤੁ ਭਾਗੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਸ਼ृਂਗੀਂ ਤਥਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਯਕਂਬਲਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤੇ ਬੈਰਲ ਦੀ ਕੰਬਲ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇ ਗੁਡਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛੁਭਾਮ੍
ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਖਾਲ 'ਤੇ ਗੁੜ ਦਾ ਮਾਪਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸ਼ੁਭ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ ਧਾਨ੍ਯਾਤਪਤ੍ਰੋਪਾਨਦ੍ਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਅਠਾਰਾਂ ਧਾਣੇ, ਛਤਰੀ, ਤੇ ਜੁੱਤੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਵੀ।
ਦੀਪਕਾਨ੍ਨਾਦਿਲਵਣਸ਼ਰ੍ਕਰਾਧਾਨ੍ਯਕਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ 4.156.
ਦੀਵੇ, ਭੋਜਨ, ਨਮਕ, ਸ਼ੱਕਰ ਤੇ ਧਾਣੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ।
ਸ੍ਨਾਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਧੇਨੁਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ,
ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣਮਨ੍ਦਿਰਭੂषਣਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਤ੍ਰਿਪਥਗੋਦਧਿਪਰ੍ਵਤਾਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ, ਗਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਲੋਕੇ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਫਲਾਰ੍ਥਵਿਧਾਯਿਨੀ ਤ੍ਵਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕੋ ਹਿ ਭਯਭਾਗ੍ਭਵਤੀਹ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ; ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਇਥੇ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਏਵਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਕਾਲੇ ਤੁ ਯੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ
ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਮਨੂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼ਸ਼ਿਨੌ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਤੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਹਨ; ਜੀਭ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਂਗਾਗ੍ਰਗੌ ਸਦਾ ਚਾਸ੍ਯਾ ਦੇਵੌ ਰੁਦ੍ਰਪਿਤਾਮਹੌ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਯੋਨੌ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ
ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਓਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇਵਤਾ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ऋषਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇषੁ ਅਪਾਨੇ ਵਸੁਧਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਪਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਾਦੇषੁ ਪਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਪृष੍ਠਭਾਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮੇਰੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਗਃ 4.156.
ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਕਾਞ੍ਚਨੇਨ ਕृਤਾ ਧੇਨੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਭੂਮੌ ਹਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਮੇਤਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਕਰਮ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਪਾਵਨਂ ਤਾਰਣਂ ਚੈਵ ਕੀਰ੍ਤਿਦਂ ਸ਼ਾਂਤਿਦਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਇਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਾ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤੇ, ਵਧੀਆ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ, ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।