ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਉਸ ਯਜਨ-ਵਰਾਹ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਬੇਅੰਤ ਹੈ,
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ,
ਮੁਦ੍ਗਲੋऽਪਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵੈਤਦਖਿਲਂ ਨृਪ
ਮੁਦਗਲ ਵੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਯਮਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਯਮ ਦੇ ਬਚਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ,
ਅਹੋ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਾਯੇਯਮਤਿਗਹ੍ਵਰੀ
ਹੈਰਾਨੀ! ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਹੈ।
ਜੀਵੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕੀਟਤ੍ਵਂ ਯੂਕਾਮਤ੍ਕੁਣਯੋਨਿਤਾਮ੍
ਜੀਵ ਕੀਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੂ ਜਾਂ ਮਕੜੀ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਸ਼ੁਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਰਤ੍ਵਮਭਿਵਾਂਛਤਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪਰਾਂ ਨਰੋ ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਪਸ਼ੂ ਬਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਹਿਮ ਵਿਚ, ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਦੀ ਚਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਸ੍ਤਰਾਪਿ ਸੁਸਾਧ੍ਯਾ ਸਾ ਮਾਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮੋਹਿਨੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਹਣੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਵਾਪ੍ਯੈਵਂ ਚ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਵਾਪ੍ਯੈਵਂ ਚ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਰੋਧੇਨ ਵਿषਯਾਨ੍ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ । 4.153.
ਸੰਸਾਰਿਕ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੋਗਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਈਦृਗ੍ਬਹੁਫਲਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਧਾਤਰਿ ਕੇਸ਼ਵੇ
ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਐਸੀ ਭਕਤੀ ਬਹੁਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁਧੈਵੋਕ੍ਤਂ ਸੁਧਾਪਾਨਂ ਮੁਧਾ ਤਦ੍ਧਿ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਵੇਰਥ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਵੀ ਵੇਰਥ ਹੈ।
ਆਰਾਧਿਤੋ ਹਿ ਯਃ ਪੁਂਸਾਮੈਹਿਕਾਮੁष੍ਮਿਕਂ ਫਲਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕੀ ਦੋਹਾਂ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ੍ਤਥਾ ਮਾਸਾ ਵਿਫਲਾ ਦਿਵਸਾਸ਼੍ਚ ਤੇ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਲ, ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਦਿਨ ਸਭ ਬੇਫਲ ਹਨ।
ਯੋ ਨ ਵਿਤ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਿਵਿਭਵੈਰ੍ਨ ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਨ ਭੂषਣੈਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਨ, ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ, ਵਸਤਾਂ, ਕਪੜਿਆਂ ਜਾਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—
ਜਲਧੇਨੋਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਦृਗ੍ਵਿਧਂ ਨਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਭੂਮੌ ਹਿ ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਨਾਮਯੁਤੈਰਪਿ
ਕਰਮ ਭੂਮੀ 'ਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਨ ਯੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੋषਿਤੋ ਜਲਧੇਨੁਨਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਵਿਰੌਮ੍ਯੇष ਦृष੍ਟਲੋਕਦ੍ਵਯੋऽਸ੍ਮਿ ਭੋਃ
ਮੈਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਲੋਕੋ, ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ!
ਦੁਃਸਹੋ ਨਾਰਕੋ ਵਹ੍ਨਿਰਵਿषਹ੍ਯਾ ਚ ਯਾਤਨਾ 4.153.
ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਬੜੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਆਦੇਸ਼ਿਕੋ ਦੇਸ਼ਿਕੋ ਹਿ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰੇ
ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਇष੍ਟੇਨ ਕਿਂ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੇਨ ਸੁਦੁष੍ਕਰੇਣ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਧਿਕੇਨ ਸੁਕृਤੈਰ੍ਨਿਯਮੈਰ੍ਵ੍ਰਤੈਸ਼੍ਚ
ਸੌ ਯਜਨਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੇ, ਕਲੇਸ਼ ਭਰੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਜਲਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਤਿੰਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਘृਤਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦੀਯਤੇ ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਾਦृਗ੍ਰੂਪਾਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਘੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਕਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿषਃ ਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਗਂਧਮਾਲ੍ਯਵਿਭੂषਿਤਾਨ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਘੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਯष੍ਟਿਮਯਾਃ ਪਾਦਾਃ ਖੁਰਾ ਰੌਪ੍ਯਮਯਾਸ੍ਤਥਾ
ਇੱਕਸ਼ੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪੈਰ, ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਖੁਰ।
ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਮਯੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਪਟੋਰ੍ਣੇਨ ਚ ਕਮ੍ਬਲਮ੍
ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਾਸੇ 'ਤੇ, ਕਪੜੇ ਦੀ ਢਕਣੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਕੰਬਲ ਰੱਖੋ।
ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਰ੍ਕਰਯਾ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਗੁਡਕ੍ਸ਼ੀਰਮਯਂ ਮੁਖਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਜੀਭ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਮਯਂ ਪृष੍ਠਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਬਣਾਓ, ਇਹ ਕੰਮ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਰੋ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਲ੍ਪਨਯਾ ਧੇਨੋਰ੍ਵਤ੍ਸਂ ਚ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।