ਵਿਮਾਨਮਾਹृਤ੍ਯ ਮਨੋਭਿਰਾਮਂ ਸੁਰਾਙ੍ਗਨਾਗੀਤਵਿਲਾਸਹृਦ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਨੂੰ ਰਮਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਖੇਡ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਤਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਦੇਵਂ ਦੈਵਤਂ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਦੇਵਮਦੈਵਤਮ੍
ਉਹ ਗੈਰ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਉਣ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਦੇਵਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੇਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮੇ ਸਨ।
ਯੇषਾਮਸ਼੍ਨਂਤਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੇਵਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਦੈਵ ਮਨੁਜੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤਾਲਵृਂਤਾਨਿਲੇਨੈਵ ਸ਼੍ਰਾਂਤਸਂਵਾਹਨੇਨ ਚ
ਤਾਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ੀ ਕਰਕੇ
ਪਾਦਸ਼ੌਚਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਪਾਦਯੋਃ ਸੇਚਨੇਨ ਚ
ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ
ਅਨਿष੍ਟ੍ਵਾਪਿ ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਗਧ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੁष੍ਟਿਮਨ੍ਤੋ ਵਦਂਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦੇਵੇषੁ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਦੇਵਾਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਦਿੱਖੀ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਅਦਿੱਖੀ ਦੇਵਤਾ ਅਸਲ ਦੇਵ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਪਂਚਾ ਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਇੱਕ ਸੌ ਪਚਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵृषਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨ ਤृਪ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਜਾਤਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਮੈਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਗ ਪਈ ਹੈ।
ਗੋਪਤਿਃ ਕਿਲ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੋਵृषਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਂ ਕਥਯਾਚ੍ਯੁਤ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਗਾਂ ਤੇ ਬਲਦ ਦੀ ਰੀਤ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸੋ।
ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਵਨਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਦਾਨੋਤ੍ਤਮਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦਸ਼ਧੇਨੁਸਮੋऽਨਡ੍ਵਾਨੇਕਸ਼੍ਚੈਵ ਧੁਰਂਧਰਃ
ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਸ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਰ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੋਢਾ ਚ ਚਾਰੁਪृष੍ਠਾਂਗੋ ਹ੍ਯਰੋਗਃ ਪਾਂਡੁਨਂਦਨ
ਜੋ ਭਾਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁਤ੍ਰ।
ਧੁਰਂਧਰਃ ਸ੍ਥਾਪਯਤੇ ਏਕ ਏਵ ਕੁਲਂ ਮਹਤ੍
ਭਾਰ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਇੱਕਲਾ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਂਕृਤ੍ਯ ਵृषਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਪੁਣ੍ਯੇਹ੍ਨਿ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਬਲਦ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਅष੍ਟਮੂਰ੍ਤੇਰਧਿष੍ਠਾਨਮਤਃ ਪਾਹਿ ਸਨਾਤਨ 4.150.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਵਾਙ੍ਮਨਃ ਕਾਯਕਰ੍ਮਜਮ੍
ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਜੋ ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ,
ਯਾਨਂ ਵृषਭਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਬਲਦ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ, ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ,
ਯਾਵਂਤਿ ਤਸ੍ਯ ਰੋਮਾਣਿ ਗੋਵृषਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜੇ, ਗਾਂ ਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਹਨ,
ਗੋਲੋਕਾਦਵਤੀਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਇਹਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਗੋਲੋਕ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਹੋਏ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਏ ਹਨ।
ਤਵੋਕ੍ਤਂ ਵੈ ਮਹਾਰਾਜ ਕਸ੍ਯ ਦੇਯੋ ਵृषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਬਲਦ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਯੇषਾਂ ਸਦਾ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੂਰ੍ਣਕਰ੍ਣਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਵਧੇ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਸਦਾ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਜਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਾਤ੍ਰੇ ਦृਢਂ ਭਾਰਸਹਂ ਸੁਪੁष੍ਟਂ ਸੁਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਭਾਰ ਝੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਵृषਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਬਲਦ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਧੇਨੁਦਾਨਵ੍ਰਤਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍( ਅਥ ਵਿਵਿਧਦਾਨਾਨਿ) ਸਂਸਾਰਾਸਾਰਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਸਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਤੇ ਇਹ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤਾ ਸੁਣ ਲਈ, ਤਾਂ (ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ)।