ਗਤ੍ਵਾ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਗੋਪਗੋਪੀਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੀ,
ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਚ ਹਰਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਦੌ ਜ੍ਞਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਕੇਨ ਵਰ੍ਣਿਤਾ ਯਾ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿ्णੁਰਾਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿ्णੂ, ਜਨਾਰਦਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਤ੍ਵਯਾ ਤਤਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਦੇਵਤਿਰ੍ਯਙ੍ਨਰਾਦਿਕਮ੍
ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਦੇਵਤੇ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ—ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਰਕਾਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਦਿ ਦਤ੍ਤੋ ਵਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਨਰਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ।
ਬੌਦ੍ਧਰਾਜ੍ਯੇ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਂਭਪਾਖਣ੍ਡਨਿਰ੍ਮਿਤੇ ਜਯ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦ ਵਿਭੋ ਜਗਦਾਨਂ ਦਕਾਰਕ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਬੌਧ ਰਾਜ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਖੰਡ ਤੇ ਦੋਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਸੱਚ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਕੋ ਦੇਵੋऽਸ੍ਤਿ ਤਵੋਤ੍ਤਮਃ 3.2.32.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਮਿਪਵਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੋਹਣੀਏ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਇੱਥੇ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸੀਦ੍ਗੁਹ੍ਯਕਾਲਯਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਗੁਪਤ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਚਣ੍ਡੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨਂਦਿਨੋ ਗੁਹ ਏਵ ਚ
ਚੰਡੇਸ਼, ਗਣੇਸ਼, ਨੰਦੀ ਤੇ ਗੁਹਾ ਵੀ,
ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਕਥਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਮਮ ਮਾਨਸਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਸੁਣੋ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ।
ਅष੍ਟਾਹੇ ਨੇਤ੍ਰ ਉਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਰਾਗਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਕਿਯਤੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਗਾਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹ ਜਗਦਂਬਿਕਾ
ਤੂੰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕੋਟਰਸ੍ਥਃ ਸ਼ੁਕਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂਜੀਵਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਤੋਤਾ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸਦਨੇ ਮਮ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਾਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੁਲਭਤਾ ਪਾ ਲਈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਕੂਲਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਵਯਸ੍ਵ ਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ 3.2.32.
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਭ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉ।
ਸਤ੍ਪਾਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਉਹ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਓਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੋ ਬੋਪਦੇਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬੋਪਦੇਵ ਦੇਵਤਾ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਣ੍ਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪర్వ ਵਿਚ, ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਥਾ ਦੇ ਬਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਬਹੁਤ੍ਵਾਤ੍ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕੇਨ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਵੇਦਾਨਾਂ ਪਾਠਸ੍ਯ ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਵੇਦ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵ੍ਯਾਧਕਰ੍ਮੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕ ਵਿਆਧਕਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਉ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਪਾਠਿਨੋ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯੈਵ ਭਾਰ੍ਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਹਿ ਕਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕਾਮਿਨੀ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਸਪ੍ਤਸ਼ਤੀਪਾਠੇ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥੀ ਕਰ੍ਹਿਚਿਦ੍ਗਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਮਾਸੋ ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਨਾਯਯੌ ਸ ਸ੍ਵਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿषਾਦਂ ਸਬਲਂ ਕਾष੍ਠਭਾਰੋਪਜੀਵਿਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਲੱਕੜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਂ ਦਧੌ ਸਾ ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸਂਚਿ ਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦੇ ਗਤੇ ਕਾਲੇ ਸ ਧੂਰ੍ਤੋ ਵੇਦਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਬੁਰਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ।