ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇ ਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਕੋਟਿਹੋਮਾਖ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚਾ ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹੋਤਵ੍ਯਾਃ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਤੁ ਸਮਿਧਸ਼੍ਚ ਪਲਾਸ਼ਜਾਃ ਪਞ੍ਚਮੇ ਤਨ੍ਮੁਖੇ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨ, ਆਹੁਤੀਆਂ ਲਈ ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਮੁੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ।
ਪੂਰ੍ਣਾਹੁਤ੍ਯਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਪ੍ਰਾਰਂਭਦਿਨਮਾਰਭ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਦਯੋ ਦੋषਾ ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ 4.142.
ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਆਦਿ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਕਥਂਚਨ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਦੁष੍ਕਰੋ ਹੀਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਪਰ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਇਹੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਾਦ੍ਗੁਰੁਤਯਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰ੍ਵਕਾਲਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ਯਾ ਕੋਟਿਹੋਮਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਂ ਵਦ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਭਵ
ਕੰਮ ਦੀ ਵੱਡਿਆਈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਜਨਮੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੋ ਮਹਾਰਾਜ ਕੋਟਿਹੋਮੋ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗੁਰੁਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਦਪਰ੍ਵਣਿ
ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਸ਼ੁਭ ਦਿਨ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਂਡਸ਼ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਹਸ੍ਤ ਸਂਮਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਪ ਕੇ, ਸੌ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਣ੍ਡੇ ਕੁਣ੍ਡੇ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਹਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚ ਵਹ੍ਨਿਬਹੁਤ੍ਵਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞੇ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਏਕ ਏਵ ਭਵੇਦ੍ਯਜ੍ਞਃ ਕੋਟਿਹੋਮੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼ਤਾਨਨਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕੋਟਿਹੋਮੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। 4.142.
ਇੱਕ ਹੀ ਯਜਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੌ-ਮੁਖੀ ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਸਮਝੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪੈਰਹੋਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍षਾਕਾਲਾਦਿਕੇऽਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸੁਵਿਭਜ੍ਯ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਉਥੇ ਦੋ ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡ ਕੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਪ ਕੁਂਡਦ੍ਵਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜ੍ਯ ਚ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੋ ਕੁੰਡ ਬਣਾਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ,
ਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਯੋਜ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਵੈ
ਉਥੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ, ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਚ ਦ੍ਵਿਮੁਖਂ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕੋਟਿਹੋਮੋ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਦੋ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜਮਾਨਃ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ,
ਏਕਕੁਂਡਸ੍ਥਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਰੇਕਚਿਤ੍ਤੈਃ ਸਮਾਹਿਤੈਃ
ਇੱਕ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਕ-ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ,
ਨ ਸਂਖ੍ਯਾਨਿਯਮਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਇਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ।
ਆਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਸ੍ਯ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਨੁਕਰ੍ਮਵਤ੍
ਦੁਹਰਾਈ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਰ-ਮਾਸੀ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਅਯਮੇਕਮੁਖੋ ਰਾਜਨ੍ਕਾਲੇਨ ਬਹੁਨਾ ਭਵੇਤ੍ 4.142.
ਇਹ ਇਕ-ਮੁਖੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਤ੍ਤਾਦ੍ਯਮਾਯੁਸ਼੍ਚੈਵਾਸ੍ਥਿਰਂ ਸਦਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞੇ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ਸੁਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਵਿਨ੍ਪ੍ਰਾਨ੍ਹੋਤॄਂਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੰਡਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗੋਸ਼ਤਂ ਚੈਵ ਦਾਤਵ੍ਯਮਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰਾਮੈਰ੍ਗਜੈ ਰਥੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍
ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦੇਵੇ।