ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਭੂषਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਗਂਧਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਅਮਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਗਤਿਃ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਾਯਣਃ
ਇਹ ਰੀਤ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਪਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਚ ਮੇ ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਗ੍ਯ ਕਰ।
ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਫਿਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ,
ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਸਮੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਾਗੁਦਕ੍ਪ੍ਰਵਣੇ ਤਥਾ 4.142.
ਉਹ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਢਲਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਮਤਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ,
ਤਤਸ੍ਤੁ ਮਹਿਤੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸੂਤ੍ਰਯੇਨ੍ਮਣ੍ਡਪਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਜਘਨ੍ਯਂ ਤੁ ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਸ਼ਕ੍ਤਿਕਾਲਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਫਿਰ ਪੰਡਿਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮੰਡਪ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਵੇ। ਜੇ ਸਮਰਥਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਧਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਮਣ੍ਡਪਸ੍ਯਾਪਿ ਕੁਂਡਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਮੰਡਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਗ ਦਾ ਚੌਕ ਬਣਾਵੇ।
ਮੇਖਲਾਤ੍ਰਿਤਯਂ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਵਿਸ੍ਤਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਘੇਰੇ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲ ਚੌੜੇ ਹੋਣ।
ਕੁਂਡਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਤੁ ਵੇਦਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦੀ ਬਣਾਵੇ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੇ।
ਉਦਲਿਪ੍ਯ ਤਤੋ ਭੂਮਿਂ ਮਂਡਪਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ
ਫਿਰ ਮੰਡਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਲੀਪ ਕੇ,
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਚੂਤਾਦ੍ਯੈਃ ਪਲ੍ਲਵੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਪਲ, ਪਾਕੜ, ਅੰਬ ਆਦਿ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵੇ।
ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤੋਰਣਾਨਿ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲਾਵੇ।
ਪੁਣ੍ਯਾਹਜਯਘੋषੇਣ ਹੋਮਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇਤ੍
ਮੰਗਲਮਈ ਧੁਨੀ ਤੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਤੁ ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ 4.142.
ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਖੇ ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਵੇ।
ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਚ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਾਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਂ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਿਬੁਧਾਨ੍ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ,
ਵੇਦੋਕ੍ਤਮਂਤ੍ਰੈਸ੍ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗੈਃ ਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ਤਥਾ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਆਦਿਤਯ, ਵਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਰ੍ਭਗਾਕ੍ਸ਼ਿਹਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਨਾਰਦਨ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਤੇ ਭਗਾ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਪੂਜਾਂ ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਸਰ੍ਵੇਤ੍ਰ ਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯੋਪਪਾਦਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਧੀਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕੁਂਡਸ੍ਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਮਾਹ੍ਵਯੇਦ੍ਵਹ੍ਨਿਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਂ ਘृਤਾਰ੍ਚਿषਮ੍ ਅਲਾਭੇ ਤੁ ਬਹੂਨਾ ਚ ਯਥਾਲਾਭਂ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਘ੍ਰਿਤਾਰਚਿ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇਕਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤਾਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਵਯੋਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਗृਹਸ੍ਥਾਨ੍ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨ੍
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
ਚਿਂਤਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪਂਚਾਸ੍ਯਂ ਨृਪ ਪਾਵਕਮ੍ 4.142.
ਉਥੇ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪੰਜ-ਮੁੰਹ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਏਕਜਿਹ੍ਵਮਥੈਕਂ ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਇੱਕ ਜੀਭ ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਗ੍ਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵਾਮੁਖੈਰ੍ਹੋਮੋ ਯਜੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਮੁਖੈਃ। ਸਾਮਭਿਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਕਾਰ੍ਯੋऽਥਰ੍ਵਭਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖੈਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਕੇ ਰਿਗਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਯਜੁਰਵੈਦਿਕ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਾਮਵੈਦਿਕ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਥਰਵਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਘਾਰਾਵਾਜ੍ਯ ਭਾਗੌ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਆਘਾਰ ਤੇ ਘੀ ਵਾਲੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪੂਰ੍ਵਮਪ੍ਯੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ, ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵਾਦਿਭਿਸ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗੈਃ ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰਾਂਤਯੋਜਿਤੈਃ
ਓਮ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਕੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ।