ਗ੍ਰਹਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰੁਤਿਕੋਵਿਦੈਃ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਃ ਕੋਟਿਹੋਮਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ, ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਵਦ੍ਵਿਧਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰੁਤਿਭਾषਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਾਨਤੋ ਵੇਦਿਂ ਵਿਤਸ੍ਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਯਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੱਥ ਦੀ ਵਿਦੀ ਨਾਲ, ਵੇਦੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਣਯਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਮਾਵਾਹਯੇਤ੍ਸੁਰਾਨ੍
ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਃ ਸੋਮੋ ਮਹੀਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧੋ ਜੀਵਃ ਸਿਤੋਰ੍ਕਜਃ 4.141.
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਬੁਧ, ਜੀਵ ਅਤੇ ਸੁਫੈਦ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤ—
ਤਾਮ੍ਰਕਾਤ੍ਸ੍ਫਟਿਕਾਦ੍ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਣਜਾਵੁਭੌ
ਤਾਂਬੇ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਲ੍ਲੋਹਿਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ
ਵਿਚਕਾਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲਾਲ ਵਾਲਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸੋਮਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪੂਰ੍ਵਕੇ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਤਂਡੁਲੈਃ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦਥ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਮਙ੍ਗਾਰਕਸ੍ਯਾਪਿ ਬੁਧਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਹਰਿਮ੍
ਸਕੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬੁਧ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਸ੍ਯ ਤੁ ਯਮਂ ਰਾਹੋਃ ਕਾਲਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਸ਼ਨੀ ਲਈ ਯਮ ਨੂੰ, ਤੇ ਰਾਹੂ ਲਈ ਕਾਲ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਰਾਪਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੌਵਰ੍ਣਦੇਵਤਾਃ
ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾਯਕਂ ਤਥਾ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਵਾਯੁਮਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਚ
ਵਿਨਾਇਕ, ਦੁਰਗਾ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਹਯੇਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਸ੍ਤਥੈਵਾਸ਼੍ਵਿਕੁਮਾਰਕੌ
ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੀ।
ਸੋਮਸ਼ੁਕ੍ਰੌ ਯਥਾਸ਼੍ਵੇਤੌ ਬੁਧਜੀਵੌ ਚ ਪਿਙ੍ਗ ਲੌ 4.141.
ਸੋਮ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਬੁਧ ਤੇ ਜੀਵ ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਵਰ੍ਣਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚ
ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗੁਡੌਦਨਂ ਰਵੇਰ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸੋਮਾਯ ਘृਤਪਾਯਸਮ੍
ਰਵੀ ਨੂੰ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਘੀ ਵਾਲਾ ਖੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਂ ਗੁਰਵੇ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਰਾਯ ਤੁ ਘृਤੌਦਨਮ੍
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਚੌਲ ਤੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਘੀ ਚੌਲ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਚਿਤ੍ਰੌਦਨਂ ਕੇਤਵੇ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰਥਾਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਕੇਤੂ ਨੂੰ ਨਿੰਬੂ ਚੌਲ ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚੂਤ ਪਲ੍ਲਵਸਂਪਨ੍ਨਂ ਫਲਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਆਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ, ਫਲ ਤੇ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪਯੇਦਵ੍ਰਣਂ ਕੁਂਭਂ ਵਰੁਣਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਬਿਨਾ ਟੁੱਟਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥ੍ਯਾਵਲ੍ਮੀਕਾਤ੍ਸਂਗਮਾਦ੍ਧृਦਗੋਕੁਲਾਤ੍
ਹਾਥੀ, ਘੋੜਾ, ਗਲੀ, ਚਿਟੀ ਦਾ ਟੇਲਾ, ਸੰਗਮ ਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਉਥੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਰੱਖੇ।
ਆਯਾਂਤੁ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਦੁਰਿਤਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਕਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਆਉਣ, ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਮਂ ਸਮਾਰਭੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯਵਵ੍ਰੀਹਿਤਿਲਾਦਿਨਾ 4.141.
ਉਹ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੀ, ਜੌ, ਚੌਲ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਉਦੁਂਬਰ ਸ਼ਮੀਦੂਰ੍ਵਾਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸਮਿਧਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਦੁੰਬਰ, ਸ਼ਮੀ, ਦੂਬ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੋਮ ਲਈ ਵਰਤੋ।
ਹੋਤਵ੍ਯਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਦਧ੍ਨਾ ਵਾ ਪਾਯਸੇਨ ਵਾ
ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ, ਜਾਂ ਦਹੀਂ, ਜਾਂ ਖੀਰ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ।
ਕਲ੍ਪ੍ਯਂਤੇ ਸਮਿਧਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਿਆਣੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਲੱਕੜ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ऽ ਸ੍ਵੇਨ ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਹੋਤਵ੍ਯਾਃ ਸਮਿਧਃ ਪृਥਕ੍
ਹਰ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ।