ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਪਲ੍ਲਵਾਨ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਭਯੇਨ੍ਮਸ੍ਤਕੋਪਰਿ
ਆਪਮਾਰਗ ਦੇ ਪੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਘੁਮਾ ਕੇ ਉਤਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਪਾਪਮਪਾਮਾਰ੍ਗ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਅਪਾਮਾਰ੍ਗ ਨਮਸ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਂ ਮਮ ਸ਼ੋਧਯ
ਹੇ ਆਪਮਾਰਗ, ਤੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ। ਆਪਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।
( ਇਤ੍ਯਪਾਮਾਰ੍ਗ ਭ੍ਰਮਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ) ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਨਾਮਭਿਃ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਕਾਲਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਚ ।।4.140.੧
(ਇਹ ਆਪਮਾਰਗ ਘੁਮਾਉਣ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ)। ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ, ਵੈਵਸਵਤ, ਕਾਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੋ ਦੀਪਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਨਰਕ ਲਈ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਂ ਭਵਨੇषੁ ਮਠੇषੁ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮਠਾਂ ਵਿੱਚ,
ਪ੍ਰਾਕਾਰੋਦ੍ਯਾਨਵਾਪੀषੁ ਪ੍ਰਤੋਲੀਨਿष੍ਕੁਟੇषੁ ਚ ਮਂਦੁਰਾਸੁ ਵਿਵਿਕ੍ਤਾਸੁ ਹਸ੍ਤਿਸ਼ਾਲਾਸੁ ਚੈਵ ਹਿ
ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ, ਬਾਗਾਂ, ਕੂਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਝਰੋਖਿਆਂ, ਇਕੱਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਾੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ,
ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇऽਮਾਵਾਸ੍ਯਾਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਮਾਵੱਸ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਰ੍ਵਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤਾਦਿਭਿਃ
ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ,
ਤਤੋऽਪਰਾਹ੍ਣਸਮਯੇ ਘੋषਯੇਨ੍ਨਗਰੇ ਨृਪਃ
ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕਰਵਾਏ,
ਲੋਕਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰੇ ਹृष੍ਯੇਤ੍ਸੁਧਾਧਵਲਿਤਾਜਿਰੇ
ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦ੍ਯੂਤਪਾਨਰਤੋਦृਪ੍ਤਨਰਨਾਰੀਮਨੋਹਰੇ ੧੮ . ਤਾਂਬੂਲਹृष੍ਟ ਵਦਨੇ ਕੁਙ੍ਕੁਮਕ੍ਸ਼ੋਦਚਰ੍ਚਿਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਜੂਆ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਸਤ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਨ ਖਾ ਕੇ ਚਿਹਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ,
ਦੁਕੂਲਪਟ੍ਟਨੇਪਥ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਾਣਿਕ੍ਯਭੂषਿਤੇ 4.140.
ਨਰਮ ਕਪੜਿਆਂ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਮਾਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ,
ਯੁਵਤੀਜਨਸਂਕੀਰ੍ਣਵਸ੍ਤ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਵਿਹਾਰਿਣਿ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਦੋषਰਹਿਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤਦੋषਾਗਮੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹਵੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਜਦ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਸ਼ਿਪੂਰ੍ਣਮੁਖਾਭਿਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਯਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਤਣ੍ਡੁਲਮ੍
ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚਾਵ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਸੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ,
ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣੋ ਨਤੋ ਮੂਰ੍ਘ੍ਨਿ ਮਨੁਜਾਨਾਂ ਜਨਾਧਿਪਃ ਨੀਰਾਜਨਂ ਤੁ ਤੇਨੇਹ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਵਿਜਯਪ੍ਰਦਮ੍
ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੀਰਾਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਦੋषਭਯਾਪਹਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੋਪਸਰ੍ਗਰਹਿਤੇ ਰਾਜਚੌਰਭਯੋਜ੍ਝਿਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ,
ਤਤੋऽਰ੍ਦ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪੁਰਮ੍
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਰਾਜਾ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਮਹਤਾ ਤੂਰ੍ਯਘੋषੇਣ ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਿਰ੍ਹਸ੍ਤਦੀਪਕੈਃ
ਵੱਡੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਹੱਥੀਂ ਚਮਕਦੇ ਦੀਵੇ ਲੈ ਕੇ,
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮृਦ੍ਧਿਂ ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਵੇਖ ਕੇ,
ਏਵਂ ਗਤੇ ਨਿਸ਼ਾਰ੍ਧੇ ਤੁ ਜਨੇ ਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਰਲੋਚਨੇ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਭਿਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਂਗਣਾਤ੍
ਜਦ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਅੰਗਣੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਸਕਲੇ ਜਨੇ ਜਾਤਮਹੋਤ੍ਸਵੇ 4.140.
ਫਿਰ ਜਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਮਂਗਲਕਾਰਿਣੀ
ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਮੰਗਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿष੍ਟਕੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਪਰੇ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਕੁਲੇ
ਜੋ ਪਿਸ਼ਟਾ ਲਾਉਣ ਤੇ ਮਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਵਾਸਿਨੀਭ੍ਯੋ ਦਾਨੇ ਚ ਦੀਯਮਾਨੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੋਂ-ਮਨੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਾਵੇਨੈਵ ਸਨ੍ਤੋष੍ਯਾ ਦੇਵਾਃ ਸਤ੍ਪੁਰੁषਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਤੇ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਂਬੂਲਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਕਰ੍ਪੂਰਕੁਂਕੁਮੈਃ
ਕੱਪੜੇ, ਪਾਨ, ਫੁੱਲ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ।
ਗ੍ਰਾਮੈਰ੍ਵਿषਯਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸਾਮਂਤਨृਪਤੀਨ੍ਧਨੈਃ
ਪਿੰਡ, ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਜਾ ਤੋषਯੇਤ੍ਸ ਜਨਾਨ੍ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰੇ।
ਵृषਭਾਨ੍ਮਹਿषਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਪਰੈਃ ਸਹ
ਜੋ ਸਾਂਡ ਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਣ।