ਪਿਤृਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਕ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਾਯੈ ਤੁਰੀਯਾਯੈ ਨਮੋਨਮਃ ।। 3.2.30.
ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇਕਤਾ ਵਾਲੀ, ਚੌਥੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜਨਨ੍ਯੈ ਚ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਕਰ੍ਤ੍ਰ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ
ਮਹੱਤੱਤਵ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੂਜਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪृਥਗ੍ਗੁਣਾਯੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯੈ ਨਮੋ ਮਾਤਰ੍ਨਮੋਨਮਃ
ਵੱਖਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋ ਮਾਤਰਵਿਦ੍ਯਾਯੈ ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ
ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰਜੋਮੂਰ੍ਤ੍ਯੈ ਨਮਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨਿ
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਰਜਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤਵਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਯਾ
ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।
ਤਾਮੁਦ੍ਵਾਹ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੇਵੀਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਣੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਿਯਾਯੈ ਸ ਰਜੋਵਤ੍ਯੈ ऋਤੁਦਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜੋ ਰਜੋਵਤੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ऋਗ੍ਯਜੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸਾਮ ਤੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸੀ ਦਥਰ੍ਵਣਃ
ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਅਥਰਵਣ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਯਜੁषਸ੍ਤੁ ਸੁਤੋ ਜਾਤੋ ਮੀਮਾਂਸੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਯਜੁਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮੀਮਾਂਸਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰਰੁਚਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋऽਥਰ੍ਵਣਸ੍ਯ ਨृਪਪ੍ਰਿਯਃ ।। ਤੇ ਗਤਾ ਮਾਗਧੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸਭਾਮ੍ 3.2.30.
ਅਥਰਵਣ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਵਰਰੁਚਿ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਾਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਨृਪਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵ੍ਯਾਡਿਰਾਹ ਮਹਾਰਾਜ ਯਃ ਸ੍ਤੁਤੌ ਤਤ੍ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਵਿਆੜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—'
ਮੀਮਾਂਸਸ਼੍ਚਾਹ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਯੋ ਹਿ ਪੁਮਾਨ੍ਪਰਃ
ਮੀਮਾਂਸਾ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ—'
ਹਵਨਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਸੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਦਂ ਪਾਣਿਨਿਸ਼੍ਚਾਹ ਚਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ
ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦ ਅਤੇ ਪਾਣਿਨੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ, ਸੁਣ—'
ਤਥੈਵ ਸੂਤ੍ਰਪਾਠੈਸ਼੍ਚ ਲਿਂਗਧਾਤੁਗਣਾਵृਤੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਮੇਤ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਰੁਚਿਸ਼੍ਚਾਹ ਸ਼ृਣੁ ਮਾਗਧਭੂਪਤੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰਰੁਚਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮਾਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣ—'
ਦਂਡਲੋਮਨਖਾਧਾਰੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਵੇਦਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਦੰਡ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਨਖ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਭਿਖ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਸ਼ਰ੍ਮਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ—
ਗਾਮੀ ਪਾਣਿਗृਹੀਤਾਯਾਮृਤੁਕਾਲੇ ਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ 3.2.30.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯਦ੍ਭਵਤਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇਨ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਭੂਦ੍ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਪਰਾਯਣਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪਿਤृਸ਼ਰ੍ਮਾਪਿ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦਾਮੋਦਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਪਿਤਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦਾਮੋਦਰ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
[https://sa.wikisource.org/s/d7d ਪੂਰ੍ਵਪੁਟਮ੍] ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਕਲੌ ਘੋਰੇ ਪਰਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਹ ਕਰਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਣਭੁਗ੍ਵਰਸ਼ਿष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੈਃ ਸ ਪਰਾਜਿਤਃ
ਉਹ ਕਣਭੁਜਵਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਚੇਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਲਜ੍ਜਿਤਃ ਪਾਣਿਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਣਿਨੀ ਉਥੋਂ ਚਲ ਪਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ।
ਕੇਦਾਰਮੁਦਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਕੇਦਾਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਸ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਦਸ਼ਾਹਨਿ
ਫਿਰ, ਦੱਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਮृਤਮਯਂ ਵਾਕ੍ਯਮਸ੍ਤੌਦ੍ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।