ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤ 3.2.29.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਾਰਾਯਣਵ੍ਰਤਮ੍
ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸੂਤ ਤਾਪਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇ ਹਿ ਕਿਂ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ?
ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਯਮਲੋਕਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਡਰ ਉਸਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਘੋਰਤਮਂ ਕਾਲਂ ਕਲਿ ਕਾਲਮਧਰ੍ਮਜਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮਾਂ, ਕਲੀਯੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਕੇਨਾਸ਼੍ਰਮੇਣ ਵਰ੍ਣੇਨ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵੇਦਿਹ
ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਕਲੌ ਨਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਲੀਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਯਾ ਘੋਰੇ ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਤਰ੍ਹਿ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵੇਦਿਹ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਲੀਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਂਮਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਂ ਮਂਗਲਦਾਯਿਨੀਮ੍ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਂਦਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ, ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ, ਤੇ ਸੱਚ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪਣੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਿਤृਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣੈਕ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਾਯੈ ਤੁਰੀਯਾਯੈ ਨਮੋਨਮਃ ।। 3.2.30.
ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇਕਤਾ ਵਾਲੀ, ਚੌਥੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜਨਨ੍ਯੈ ਚ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਕਰ੍ਤ੍ਰ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ
ਮਹੱਤੱਤਵ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੂਜਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪृਥਗ੍ਗੁਣਾਯੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯੈ ਨਮੋ ਮਾਤਰ੍ਨਮੋਨਮਃ
ਵੱਖਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋ ਮਾਤਰਵਿਦ੍ਯਾਯੈ ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ
ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਰਜੋਮੂਰ੍ਤ੍ਯੈ ਨਮਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨਿ
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਰਜਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤਵਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਤਯਾ
ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।
ਤਾਮੁਦ੍ਵਾਹ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੇਵੀਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਣੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਿਯਾਯੈ ਸ ਰਜੋਵਤ੍ਯੈ ऋਤੁਦਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜੋ ਰਜੋਵਤੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ऋਗ੍ਯਜੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸਾਮ ਤੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸੀ ਦਥਰ੍ਵਣਃ
ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਅਥਰਵਣ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਯਜੁषਸ੍ਤੁ ਸੁਤੋ ਜਾਤੋ ਮੀਮਾਂਸੋ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਯਜੁਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮੀਮਾਂਸਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰਰੁਚਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋऽਥਰ੍ਵਣਸ੍ਯ ਨृਪਪ੍ਰਿਯਃ ।। ਤੇ ਗਤਾ ਮਾਗਧੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸਭਾਮ੍ 3.2.30.
ਅਥਰਵਣ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਵਰਰੁਚਿ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਾਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਨृਪਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵ੍ਯਾਡਿਰਾਹ ਮਹਾਰਾਜ ਯਃ ਸ੍ਤੁਤੌ ਤਤ੍ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਵਿਆੜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—'
ਮੀਮਾਂਸਸ਼੍ਚਾਹ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਯੋ ਹਿ ਪੁਮਾਨ੍ਪਰਃ
ਮੀਮਾਂਸਾ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ—'
ਹਵਨਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਸੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਤੇ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਦਂ ਪਾਣਿਨਿਸ਼੍ਚਾਹ ਚਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ
ਸ਼੍ਰੁਤਵੇਦ ਅਤੇ ਪਾਣਿਨੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ, ਸੁਣ—'
ਤਥੈਵ ਸੂਤ੍ਰਪਾਠੈਸ਼੍ਚ ਲਿਂਗਧਾਤੁਗਣਾਵृਤੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਮੇਤ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਰੁਚਿਸ਼੍ਚਾਹ ਸ਼ृਣੁ ਮਾਗਧਭੂਪਤੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰਰੁਚਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮਾਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣ—'
ਦਂਡਲੋਮਨਖਾਧਾਰੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਵੇਦਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਦੰਡ, ਵਾਲ ਅਤੇ ਨਖ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਭਿਖ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਸ਼ਰ੍ਮਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ—