ਏਵਂ ਵਿਂਧ੍ਯੋਪਵਾਸਿਨ੍ਯਾ ਨਵਰਾਤ੍ਰੋਪਵਾਸਿਨਃ
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਹੜੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਮਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ ਜੀ।
ਯਜਨੈਰ੍ਯਾਜਨੈਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਾਨੇਸ੍ਥਾਨੇ ਪੁਰੇਪੁਰੇ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਯੋਗ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤੈਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੈਰ੍ਹृष੍ਟੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਨृਪੈਃ
ਪਹਿਲੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਕਾਲੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਸਰਵਮੰਗਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਇਆ, ਕਾਤਿਆਨੀ, ਦੁਰਗਾ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤਦ੍ਵਿਧਾਨਮਿਦਂ ਸ਼ृਣੁ 4.138.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਭਵਾਨੀ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੋਹਾਭਿਹਾਰਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਯਾਵਦष੍ਟਮਿ
ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੇ ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਰਾਖਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਸਭ ਯਗਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਨਵਸਪ੍ਤਕਰਂ ਵਰਮ੍
ਹੋਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਇਹ ਉੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮੇਖਲਾਤ੍ਰਯਸਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਯੋਨ੍ਯਸ਼੍ਵਤ੍ਥਦਲਾਭਯਾ
ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਜੋ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨਵਮੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲੀ ਹੈ।
ਆਨੀਯ ਮਣ੍ਡਪੇ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕੰਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨਵਮੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ੴਕਾਰਰਪੂਰ੍ਵਕੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗੈਰ੍ਜੁਹੁਯਾਦ੍ ਘृਤਮ੍
ਜੋ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੇ ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦੇਵੈਃ ਸਮਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਬਹੁਧਾ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਃ
ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਪੂਜੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਗੂੰਜ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨੌਵਾਂ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਹੋਤਵ੍ਯਂ ਪਾਯਸਂ ਘृਤਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸੁੱਚੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਲਾ ਵਾਲੀ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਲੋਹਾਭਿਹਾਰਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਤੇਨੈਤਦृषਿਭਿਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੇ ਉਸ ਦਿਨ ਮੱਝਾਂ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਭ੍ਰਾਮਯੇਨ੍ਨਗਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਂਦਿਘੋषਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍
ਬਲੀ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਜਾਂ ਲੇਪ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਂਧਿਆਵਾਸਿਨੀ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿੰਨੀ ਮੱਝਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਰਾਜਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਫਲਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨੈਃ 4.138.
ਇੱਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਜੀਵ ਦੁਰਗਾ ਲਈ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਭਿਹਰਣਾਦ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਜਯਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੈਃ ਪੂਜਿਤਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਮਾਯੁਰ੍ ਯਸ਼ੋਬਲਮ੍
ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨੌਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਤਥਾਚ੍ਛਾਦਯ ਰਾਜਾਨਂ ਵਿਜਯਾਰੋਗ੍ਯਵृਦ੍ਧਯੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ ਕੁਲਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਭੂਯਾਃ ਕੁਲਦੂषਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਢੱਕੋ; ਤੂੰ ਗੰਧਰਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਨਾਕ ਨਾ ਕਟਾਈਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੋਮ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ,
ਤੇਜਸਾ ਚੈਵ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮੁਨੀਨਾਂ ਤਪਸਾ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਸ੍ਮਰ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋऽਸਿ ਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਚ ਮਣਿਂ ਸ੍ਮਰ
ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਤੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੈਂ; ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰ।
ਭੂਮ੍ਯਰ੍ਥੇਨृਤਵਾਦੀ ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਜੋ ਜਮੀਨ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਯੋਧਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚ ਤਾਂ ਗਤਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਚ੍ਚ ਪਾਪਂ ਭਵੇਤ੍ਕਿਲ ਰਿਪੂਨ੍ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਮਰੇ ਸਹ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹੀ ਹਾਲਤ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਪਾਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।
ਪਤਤ੍ਰਿਰਾਡ੍ਵੈਨਤੇਯਸ੍ਤਥਾ ਨਾਰਾਯਣਧ੍ਵਜਃ
ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੈਨਤੇਯ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਝੰਡਾ,
ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਯੋऽਮृਤੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨਾਗਾਰਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਵਾਹਨਃ 4.138.
ਕਾਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਮਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵਾਹਨ।
ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਗਰੁੜ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋਞ੍ਜਨੋ ਨੀਲ ਏਤੇऽष੍ਟੌ ਦੇਵਯੋਨਯਃ
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਅੰਜਨ ਤੇ ਨੀਲ—ਇਹ ਅੱਠੋ ਦੇਵੀ ਵੰਸ਼ ਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਲਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਵਨੇਵਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਸ੍ਤੇ ਕਰਿਯੋਨਿਂ ਮਹਾਗਜਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ, ਇਹ ਅੱਠ ਤਾਕਤਾਂ ਲੈ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਜੰਗਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਇਹ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਹਨ।
ਪਾਂਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾਃ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ
ਵਸੂ, ਰੁਦਰ, ਆਦਿਤਯ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣ।
ਅਵਾਪੁਰ੍ਹਿ ਜਯਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਗਮਨੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਨੋ ਵ੍ਰਜ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਮੇਰੋਰ੍ਜਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯਸ਼ੋ ਦੇਵਾਤ੍ਪੁਰਂਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਰਸਤਾ ਸਾਡੀ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਡੌਲ ਨਾ ਆਵੇ, ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪੁਰੰਦਰ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਮਿਲੇ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਰਕ੍ਸ਼ਂਤੁ ਨਾਗਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਗ ਤੇਨੂੰ ਰੱਖਣ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ।