ਦृष੍ਟੋ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਂਹृष੍ਟਃ ਪਰਪਾਰਾਵਮਰ੍ਸ਼ਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇਣ ਪਤ੍ਰੇਣ ਬਾਲਾ ਮਾਲਾਨੁਮੋਦਿਤਾਃ 4.136.
ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਪਤਲੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਮਾਲਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈ।
ਹੇ ਜਨਾਃ ਕਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਮਿਦ੍ਰੋਹਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਲੋਕੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ?
ਚਰੈਃ ਕਿਲਾਸੈਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੋਦ੍ਵੇਗਕਰਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਚਰ-ਚੁਗਲੀਆਂ ਤੇ ਕੋੜੀਆਂ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤਃ ਸ੍ਤੇਨੋ ਰਟਤ੍ਯੇष ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਇਹ ਚੋਰ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿਤਕੇਸ਼ਂ ਸਿਤਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਸਿਤਾਂਬਰਧਰਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਇੱਕ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮਿਆ ਬੰਦਾ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਚਿੱਟੇ ਹਨ, ਦਾਢੀ ਵੀ ਚਿੱਟੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗृਹਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਤਾਂ ਰਂਡਾ ਵृਦ੍ਧੋ ਭੂਤ੍ਵਾਪ੍ਯਸੌ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਬੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਔਰਤ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੈਰਵਾਭਰਣੋਤ੍ਤਾਲਾ ਵ੍ਯਾਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨਃ
ਭਿਆਨਕ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੱਪ ਵਰਗੀਆਂ ਜਨੇਊਆਂ ਵਾਲੇ।
ਨਿਰ੍ਵੇਦਕੋऽਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ।
ਰਕ੍ਤਦृਕ੍ਕਾਕਕृष੍ਣਾਂਗਂ ਸ਼ਬਰਂ ਕਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤ
ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਉਹ ਸ਼ਬਰਾ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਂਵਾਂ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਹੈ?
ਬਹੁਭਿਃ ਕੋष੍ਠਕੀਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਰੌਘੈਃ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਮਾਂ ਕृष੍ਣਾਰ੍ਦ੍ਧਵਦਨਾਂ ਗृਹੀਤਾਂ ਸਿਂਦੁਰਾਰ੍ਚਿਤਾਮ੍ 4.136.
ਇਹ, ਜਿਸਦਾ ਅੱਧਾ ਮੁੰਹ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਫੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗਂਭੀਰਤੂਰ੍ਯਧ੍ਵਨਿਨਾ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਂ ਵृਤ੍ਤਤਾਂਡਵਾਮ੍
ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪਈ, ਤੇ ਪੂਰਾ ਨੱਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਨ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਨ ਚ ਦੁਃਖਂ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤੰਗੀ ਰਹੇਗੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਭੂਤਮਾਤ੍ਰੁਤ੍ਸਵਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ षਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, 'ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਬਨ੍ਧਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵੇਕਾਗ੍ਰਮਨਸਾ ਸਮਾਸਾਦ੍ਗਦਿਤਂ ਮਯਾ
ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਰੱਖੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦਾਨਵਾ ਸੁਰਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ।
ਦੈਵਾਦ੍ਭਵਂਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਲੇ ਜਯਪਰਾਜਯਾਃ
ਰੱਬ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਜੀਵ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਧਾਨਂ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਯਨਦ੍ਵਯਮ
ਇੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਂਝ ਕਰੀਏ, ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਮੁਕਾ ਲਈਏ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਬਂਧਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਿਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਰੱਖੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਭਾਰ੍ਗਵੇਣੈਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਦਾਨਵਾ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਨੋਂ ਸਾਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏष ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਯਾਃ ਕਥਿਤਸ੍ਤੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਰੱਖੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਾਂ ਤਿਥੌ ਕਦਾ ਦੇਵ ਏਤਨ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕਿਹੜੀ ਤਿੱਥ ਤੇ ਕਦੋਂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੀ।
ਯਥਾ ਯਥਾ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਭਾषਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਚੈਵ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦਿਨੋਦਯੇ ।। 4.137.
ਜਦੋਂ ਸਾਵਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਵੇਲੇ,
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮਤਿਮਾਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਵਿਧਾਨਤ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਉਪਾਕਰ੍ਮਾਦਿਵੇਦੋਕ੍ਤਮृषੀਣਾਂ ਚੈਵ ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਫਿਰ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਪਾਕਰਮ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੀਦੀ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਂਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋਪਰਾਹ੍ਨਸਮਯੇ ਰਕ੍ਸ਼ਾਪੋਟਲਿਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਭ ਰੱਖਿਆ ਪੋਟਲੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸੈਃ ਕ੍ਸ਼ੌਮੈਰ੍ਵਾ ਮਲਵਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਉਹ ਪੋਟਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਫ਼ ਕਪਾਹ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੈਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ।