ਪੁਲਿਨੇषੁ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਕੂਪਮੂਲੇषੁ ਪਾਂਡਵ
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਕੂਆਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਹ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਲਲਿਤੇ ਵਦ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਲਲਿਤਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ
ਹੇ ਲਲਿਤਾ, ਚੰਗਾ ਬੋਲ; ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਬੋਲ ਬੋਲ।
ਭਵਤ੍ਯਾਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਯਤ੍ਨੋ ਦੀਪਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲਨੇ ਯਥਾ 4.130.
ਤੇਰਾ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ ਤ੍ਵਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਦੀਪਦਾਨਫਲਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਲਲਿਤੋਵਾਚ ਨਾਹਂ ਮਤ੍ਸਰਿਣੀ ਭਦ੍ਰਾ ਨ ਚ ਰਾਗਾਦਿਦੂषਿਤਾ
ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਦਰੇ, ਮੈਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਮੋਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹਾਂ।
ਏਕਪਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯੋ ਮਮ ਮਾਨਦਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਯੈਤਦ੍ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍
ਮੈਂ, ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਉਮਾਦੇਵੀਤਿ ਮਦ੍ਰੇषੁ ਦੇਵਿਕਾ ਸਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਕਿਂ ਭਵਤੀਭਿਃ ਸਾ ਦੇਵਿਕਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਮਾਦੇਵੀ, ਦੇਵਿਕਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਵਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਕृਨ੍ਨਦ੍ਯਾਂ ਗਾਣਪਤ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਹਰਿਣਾ ਨृਸਿਂਹਵਪੁषਾ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸੌਵੀਰਰਾਜਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯੋਭੂਤ੍ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਦੀਪਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਚੈਕਦਾ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨੇऽਵਾਤ੍ਸਂ ਤਤ੍ਰਾਹਮਪਿ ਮੂषਿਕਾ
ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੂਹਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਗृਹੀਤਾਥ ਮਯਾ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਵृਕਦਂਸ਼ੋ ਰਰਾਸ ਚ 4.130.
ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੱਟੀ ਫੜੀ, ਤੇ ਇਕ ਭੇਡੀਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾ ਸ ਦੀਪਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੀਵਾ ਹਿਲਾਇਆ।
ਮृਤਾਹਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾ ਵੈਦਰ੍ਭੇ ਰਾਜਕਨ੍ਯਕਾ
ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜੰਮਿਆ।
ਏष ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਦੀਪਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੋਭਨਃ
ਇਹ ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਅਸਂਕਲ੍ਪਿਤਮਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਣਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਦੀਵਾ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾ ਇਰਾਦੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ ਣਾਦ੍ਦੀਪਾਨਹਮੇਤਾਨਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਨੀਃ ਸਾ ਦੀਪਦਾਨਪਰਾਯਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਹ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਤਂ ਲੋਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨृਪੇਣ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਾ ਰਾਜਪਤ੍ਨੀ ਕਮਲਾਭਨੇਤ੍ਰਾ
ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ।
ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਨਮਪਿ ਪੁਣ੍ਯਤਰਂ ਵਦਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਨਿਗੋਸੁਰਕੁਲੈਕਗृਹਾਂਗਣੇषੁ
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਦੀਪਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ 'ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਤੇ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਚੈਤ੍ਰ੍ਯਾਮਥ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਵਾ
ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਾਰੀਖ ਜਾਂ ਵਿਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬਾਰਹੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ—
ਗੋਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਹਿਤਂ ਸृਜੇਚ੍ਚੈਵ ਵਿਧਿਂ ਸ਼ृਣੁ
—ਚਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ।
ਤਤ੍ਤੇਹਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਧਿਂ ਗਰ੍ਗਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਗਰਗ ਜੀ ਨੇ ਸਿਖਾਈ ਸੀ।
ਮਾਤृਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾਭ੍ਯੁਦਯਕਾਰਕਮ੍
ਫਿਰ ਮਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਕismet ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਜਪਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰਦੇਵਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।
ਅਥੈਨਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍षਡ੍ਭਿਃ ਪृਥਗਾਹੁਤਿਸਂਜ੍ਞਿਤੈਃ
ਫਿਰ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਹੁਤੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਵਨ ਕਰੇ।