ਏਤਨ੍ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਤਵ ਦੀਪਦਾਨਫਲਂ ਸਮਗ੍ਰਂ ਕੁਰੁਵਂਸ਼ਚਨ੍ਦ੍ਰ
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਵਰਗੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਸੀਚ੍ਚਿਤ੍ਰਰਥੋਨਾਮ ਵਿਦਰ੍ਭੇषੁ ਮਹੀਪਤਿਃ 4.130.
ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤਰਥ ਸੀ।
ਏਕੈਵ ਕਨ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾਸੀਲ੍ਲਲਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਸਦੀ ਇਕੋ ਹੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲਲਿਤਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦਦੌ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਾਯ ਚਾਰ੍ਵਂਗੀਂ ਚਾਰੁਧਰ੍ਮਣੇ
ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇऽਗ੍ਰਮਹਿषੀ ਲਲਿਤਾ ਸਾਪ੍ਯਥਾਭਵਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਲਿਤਾ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਬਣੀ।
ਵਿष੍ਣੋਰਾਯਤਨੇ ਸਾ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਰਿਦੀਪਕਾਨ੍
ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਵੇ ਬਲਾਏ।
ਤਾਮਿਸ੍ਰਮਾਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਮ੍
ਕੱਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਥਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵਸਥੇ ਚ ਸਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਚਤੁष੍ਪਥੇषੁ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਦੇਵਤਾਯਤਨੇषੁ ਚ
ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਪੁਲਿਨੇषੁ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਕੂਪਮੂਲੇषੁ ਪਾਂਡਵ
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਕੂਆਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਹ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਲਲਿਤੇ ਵਦ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਲਲਿਤਂ ਵਚਨਂ ਤਥਾ
ਹੇ ਲਲਿਤਾ, ਚੰਗਾ ਬੋਲ; ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਬੋਲ ਬੋਲ।
ਭਵਤ੍ਯਾਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਯਤ੍ਨੋ ਦੀਪਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲਨੇ ਯਥਾ 4.130.
ਤੇਰਾ ਦੀਵੇ ਬਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ ਤ੍ਵਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਦੀਪਦਾਨਫਲਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਲਲਿਤੋਵਾਚ ਨਾਹਂ ਮਤ੍ਸਰਿਣੀ ਭਦ੍ਰਾ ਨ ਚ ਰਾਗਾਦਿਦੂषਿਤਾ
ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਦਰੇ, ਮੈਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਮੋਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹਾਂ।
ਏਕਪਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯੋ ਮਮ ਮਾਨਦਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕ ਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਯੈਤਦ੍ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍
ਮੈਂ, ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਉਮਾਦੇਵੀਤਿ ਮਦ੍ਰੇषੁ ਦੇਵਿਕਾ ਸਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਕਿਂ ਭਵਤੀਭਿਃ ਸਾ ਦੇਵਿਕਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਮਾਦੇਵੀ, ਦੇਵਿਕਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਵਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਕृਨ੍ਨਦ੍ਯਾਂ ਗਾਣਪਤ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਹਰਿਣਾ ਨृਸਿਂਹਵਪੁषਾ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸੌਵੀਰਰਾਜਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯੋਭੂਤ੍ਪੁਰੋਹਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਦੀਪਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਚੈਕਦਾ
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨੇऽਵਾਤ੍ਸਂ ਤਤ੍ਰਾਹਮਪਿ ਮੂषਿਕਾ
ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੂਹਾ ਬਣ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਗृਹੀਤਾਥ ਮਯਾ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਵृਕਦਂਸ਼ੋ ਰਰਾਸ ਚ 4.130.
ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੱਟੀ ਫੜੀ, ਤੇ ਇਕ ਭੇਡੀਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾ ਸ ਦੀਪਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੀਵਾ ਹਿਲਾਇਆ।
ਮृਤਾਹਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾ ਵੈਦਰ੍ਭੇ ਰਾਜਕਨ੍ਯਕਾ
ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜੰਮਿਆ।
ਏष ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਦੀਪਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੋਭਨਃ
ਇਹ ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਅਸਂਕਲ੍ਪਿਤਮਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਣਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਦੀਵਾ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾ ਇਰਾਦੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ ਣਾਦ੍ਦੀਪਾਨਹਮੇਤਾਨਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਨੀਃ ਸਾ ਦੀਪਦਾਨਪਰਾਯਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੀਵੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸਹ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,