ਕਾਰਾਗਾਰੇ ਬਹੁਵਿਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੁਃਖਮਤਃ ਪਰਮ੍ 3.2.29.
ਕੈਦਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰੇ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁਵਚੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਹ ਕੋਸ਼ਾਧਿਕਾਰਿਣਮ੍
ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਜਾਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਿਤਃ ਸਾਧੁਰ੍ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਮਂਗਲੈਃ
ਉਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗੀਤਾਂ, ਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਫਲਦਃ ਕਲੌ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਨਾਰਾਇਣ ਭਗਵਾਨ ਸਿੱਧਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਮਦਾਤ੍ਸਾਧੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ ਨੌਕਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਨੌਕਾਵਾਂ ਜਲਦੀ ਭੇਜੋ।'
ਭੋਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮੇ ਧਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲਤਾਪਤ੍ਰਾਦਿਪੂਰਿਤਮ੍
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਠੇ ਪੱਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਾਪਸਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਵਚਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ।'
ਧਨਂ ਨੌਕਾਸੁ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਸਾਧੁਸ਼੍ਚਿਂਤਾਤੁਰੋऽਭਵਤ੍
ਨੌਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਜ੍ਰਪਾਤਾਹਤ ਇਵ ਭृਸ਼ਂ ਦੁਃਖਿਤਮਾਨਸਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਮੂਰ੍ਛਾਗਤਃ ਸਾਧੁਰ੍ਵਿਲਲਾਪ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਲੇ ਵਸਨਮਾਦਾਯ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਸ ਤਾਪਸਮ੍ 3.2.29.
ਗਲੋਂ ਕਪੜਾ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵਦੇਵੋऽਥਵਾ ਕੋऽਪਿ ਨ ਜਾਨੇ ਤਵ ਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਾ ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਤ੍ਯਜ ਮੌਢ੍ਯਮਤਿ ਸਾਧੋ ਪ੍ਰਵਾਦਂ ਮਾ ਵृਥਾ ਕृਥਾਃ
ਮੂਰਖਤਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰ।
ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤਃ ਸਾਧੁਰ੍ਨ ਬੁਬੋਧ ਮਹਾਧਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਤੇ ਵੀ, ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਚਂਦ੍ਰਚੂਡੋ ਯਦਾਨਰ੍ਚ ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਯਣਂ ਨृਪਃ
ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਚੂੜ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਤਿਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ,
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਨ ਸ੍ਮृਤਂ ਹ੍ਯੇਵ ਇਦਾਨੀਂ ਤਪ੍ਯਸੇ ਵृਥਾ
ਜੋ ਮੰਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਯਾਦ ਨਾ ਰਿਹਾ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਤਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਕੁਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਵੇਤ੍ਤਵ
ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਤ੍ਯਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਤਾਪਸਂ ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ਤੁष੍ਟਾਵ ਤਾਪਸਂ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਰ੍ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਤਪਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਤਿਨਾਰਾਇਣ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੰਪਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਯਤ੍ਸਤ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਜਗਤਸ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰਾ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਨ੍ਮਾਯਾਮੋਹਿਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਮੂਢੋਹਂ ਧਨਗਰ੍ਵੇਣ ਮਦਾਂਧੀਕृਤਲੋਚਨਃ 3.2.29.
ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਧਨ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੱਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਮਮ ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਪੋ ਧਾਮ੍ਨੇ ਹਰੇ ਨਮਃ
ਮੇਰੀ ਬੁਰਾਈ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਹੇ ਤਪ ਦੇ ਘਰ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼ਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਃ ਸ੍ਵਪੁਰੋਧਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਤੁष੍ਟੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਂਛਾ ਪੂਰ੍ਣਾ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਤੇ ਅਂਤੇ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਸੇ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਹ
ਨਾਰਾਇਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ। ਅਖੀਰ ਤੇ, ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਮਿਲ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਵੇਂਗਾ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਾਧੁਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਆਗਤ੍ਯ ਨਗਰਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਹਿ ਣੋਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਜਾਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਿਤਃ ਸਾਧੁਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਾਮਾਤੇ ਸਮੇਤ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਪੂਜਾਭਾਰਂ ਸੁਤਾਯੈ ਸਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨੌਕਾਂਤਿਕਂ ਯਯੌ
ਉਹ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਨ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨੌਕਾ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕਲਾਵਤੀ ਤ੍ਵਵਜ੍ਞਾਯ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਸਤ੍ਵਰਾ ਯਯੌ
ਕਲਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਯ ਨੌਕਾਸ਼ਂਖਪਤੇਰਥ
ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਨੌਕਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ—