ਯਃ ਕਾਰਯੇਦ੍ਦ੍ਵਾਰਸਿਤਾਭ੍ਰਗੌਰਮੁਤ੍ਤੁਂਗਸੌਧਧਵਲਾਯਤਨਂ ਸੁਰਾਣਾਮ੍
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਕਾਰਯਂਤਿ ਸੁਰਸਦ੍ਮਸੁ ਦੇਵਤਾਨਾਮਰ੍ਚਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤਾਯਸਸ਼ੈਲਤਾਮ੍ਰਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਲੋਹੇ, ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਮੇਰੁਮੌਲਿਸੁਰਸਂਘਕृਤਾਭਿषੇਕਾਃ ਪਞ੍ਚਾਮृਤੈਃ ਸੁਰਵਰਾਨਭਿषੇਚਯਂਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਮੁਕੁਟ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਸ਼ੈਲਰਾਜਮਲਯੋਦ੍ਭਵਚਂਦਨੇਨ ਸਤ੍ਕੁਂਕੁਮੇਨ ਚ ਸੁਰਾਨਨੁਲੇਪਯਂਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਇਆ ਚੰਦਨ ਤੇ ਖ਼ਰਾ ਕੇਸਰ ਲਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਲੁਂਦੇ ਹਨ—
ਗਂਧਾਢ੍ਯਜਾਤਿਕਮਲੋਤ੍ਪਲਦਿਵ੍ਯਪੁष੍ਪੈਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਨਵੈਰਨੁਦਿਨਂ ਨਨੁ ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਜਾਸਵੰਤ, ਕਮਲ, ਨੀਲੋਫਰ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਆਮੋਦਿਭਿਰ੍ਹਿਮਤੁਰੁष੍ਕਸੁਗਨ੍ਧਧੂਪੈਰ੍ਯੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸੁਰਵਰਾਨਪਿ ਧੂਪਯਂਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ, ਠੰਢੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਗਲੂ ਦੀ ਧੂਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਦੋਧੂਯਤੇ ਕਨਕਦਂਡਵਿਰਾਜਿਤੈਸ਼੍ਚ ਸਚ੍ਚਾਮਰੈਰ੍ਧਵਲਕੁਣ੍ਡਲਸੁਨ੍ਦਰੀਭਿਃ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਝਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਦੀਪ੍ਯਤੇ ਦਿਨਕਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਪਦ੍ਮਰਾਗਰਤ੍ਨਪ੍ਰਭਾਚ੍ਛੁਰਿਤਹੇਮਮਯੇ ਵਿਮਾਨੇ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਹਲ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਜਾਗਰਂ ਸੁਰਵਰਾਭਿਮਤੋ ਦਦਾਤਿ ਚੈਤ੍ਰੋਤ੍ਸਵਾਦਿਦਿਵਸੇष੍ਵਪਿ ਤੂਰ੍ਯਨਾਦੈਃ 4.129.
ਜੋ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕੁਰ੍ਵਤਿ ਯੇ ਸਦੁਪਲੇਨਧਾਤੁਰਾਗਸਂਮਾਰ੍ਜਨਂ ਸੁਰਵਰਾਯਤਨੇऽਨੁਰਕ੍ਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਯਃ ਪਰਮਭਕ੍ਤਿਯੁਤਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਘਣ੍ਟਾਵਿਤਾਨਵਰਚਾਮਰਮਾਤਪਤ੍ਰਮ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਘੰਟਾ, ਛਤਰੀ, ਚਾਮਰ ਤੇ ਛਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਅਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਵਚਃ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵਾਧਿਦੇਵਪਰਿਸਂਸ੍ਤੁਤਪਾਦਪਦ੍ਮਾਨ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀਏ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਦੇਵਪੂਜਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤ ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਉੱਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਦੀਪਦਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦਾਨੇਨ ਕੇਨ ਵਾ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਢੰਗ: ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਅਤਿਤੇਜੋ ਮਹਦ੍ਦੀਪ੍ਤਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਕਿਰਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਚਮਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕਿਰਣਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਗਤਃ ਸ ਚ ਮੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਪੂਜਿਤਃ
ਉਹ ਆਇਆ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜਾਮਬਵਤੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਮੇਵੈਤਂ ਸ ਚਾਵੋਚਦ੍ਯਥਾਤਥਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੇ ਸੱਚ ਸੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾਯਦਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਉਤ੍ਤਰੇ ਤ੍ਵਯਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵਿषੁਵੇ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਸੁਵੇ ਦੇ ਸਮੇਂ,
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮਥ ਵਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਪਰੋ ਨਰਃ ਘृਤਕੁਂਭੇਨ ਦੀਪੇਨ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤਂ ਪ੍ਰਦੀਪਕਮ੍
ਸੱਤਵੀਂ ਜਾਂ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਘੀ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮੇਤਤ੍ਕੌਤੁਕਂ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹੋਇਆ? ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ।
ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋऽਭੂਚ੍ਛਰੀਰੇਣ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਉਤਮ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸੁਰਗ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਃ ਸਰ੍ਵਮਾਚਖ੍ਯੌ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਯ ਧੀਮਤੇ 4.130.
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਨ ਤਾ ਹਵਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਂਸ੍ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕੁਸ਼ਾਤ੍ਮਜਃ
ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਮਨਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ृਂਗਾਟਕਾ ਨ੍ਨਾਲਿਕੇਰਾਨ੍ਪਚਨਾਨਾਨਜੌਡਕਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਸ੍ਰਿੰਗਾਟਕ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚੌਲ ਤੇ ਜੌਦਕਾ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਉष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਮਨੁਜਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਮੁਨਿਰਵਾਸृਜਤ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਊਠ, ਮਨੁੱਖ-ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਵੈ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਆਇਆ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਰਜ਼ਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਮਰ੍ਤ੍ਯ ਲੋਕੇ ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਦੇਵਕੁਲੇष੍ਵਥ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦੇਵਤਾਗਣਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ,
ਪ੍ਰਤਿਮਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨ੍
ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।