ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਿਲ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍
ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਮੂਲੇ ਘਨਦਲੋ ਵਲ੍ਗੁਚ੍ਛਾਯਾਂਗਪਲ੍ਲਵਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੁੜ, ਜਿੱਥੇ ਘਣੇ ਪੱਤੇ, ਵੱਡੀ ਛਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਨ,
ਸ੍ਤ੍ਰੀਨਾਮਕਂਟਕੀਕੁਬ੍ਜਕੀਟਵृਸ਼੍ਚਿਕਕੋਟਰਃ 4.128.
ਉਥੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨਾ ਕੰਡੇ, ਨਾ ਟੇੜ, ਨਾ ਕੀੜੇ, ਨਾ ਬਿਛੂਏ, ਨਾ ਖੋਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਲਵਾਲੇ ਸੁਵਿਹਿਤੇ ਸ਼ੁਭੇ ਬਦ੍ਧਚਤੁष੍ਕਿਕੇ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੁਭ ਵਾਢੀ ਵਿਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ,
ਸਦੈਵੋਦ੍ਯਾਪਨਂ ਪਾਰ੍ਥ ਪਾਦਪਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਤਾਕਾਲਂਕृਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪੂਰ੍ਵੇਦ੍ਯੁਰਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਿष੍ਟਾਤਕੇਨਾਵਕਿਰੇਤ੍ਸਰ੍ਵੌषਧ੍ਯਾ ਚ ਪਾਦਪਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਲ੍ਲਵਾਲਂਕृਤਮੁਖਾਨ੍ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਪਤਾਕਾਲਂਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਪੀਤਸਿਤਾਚ੍ਛਾਦੈਸ਼੍ਚਰ੍ਚਿਤਾਃ ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਬੀਜਾਨਿ ਸਰਲਾਨ੍ਯਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਉਹ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲਾਹ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਲੋਕਪਾਲੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮਂਤ੍ਰਵਿਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ।
ਗ੍ਰਹਯਜ੍ਞਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਾਂਤਿਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇਤ੍ 4.128.
ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ-ਯਜਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ।
ਚਤੁਰੋऽष੍ਟੌ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਸੋਭਿਰਭਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਮਾਤਰਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਹੋਮਾਦੌ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿ ਗੋਦਾਨਂ ਯਾਵਦੇਵ ਤੁ
ਹੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਤੱਕ,
ਜਾਤਕਂ ਨਾਮਕਰਣਮਨ੍ਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨਮੇਵ ਚ
ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਅੰਨ ਖਵਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਰੂਪਕ੍ਸ਼ੁਰੇਣਾਤ੍ਰ ਚੂਡਾਕਾਰ੍ਯਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉਸਤਰੇ ਨਾਲ ਚੂੜਾ ਕਰਮ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਜਮਾਨਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਫਿਰ ਯਜਮਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯੇ ਸ਼ਾਖਿਨਃ ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਿਭੂषਾ ਯੇ ਨਨ੍ਦਨਾਦਿषੁ ਵਨੇषੁ ਕृਤਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਆਦਿਕ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਏਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਰ੍ਵਿਧਿਵਰਪ੍ਰਹੁਤੋ ਹੁਤਾਸ਼ਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਸਾਵਹਿਮਦੀਧਿਤਿਰਂਬਰਸ੍ਥਃ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਨਣ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਲਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ,
ਅਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਾਤ੍ਸਂਭਵਸਿ ਹृਦਯਾਦਭਿਜਾਯਸੇ 4.128.
ਤੂੰ ਅੰਗ ਅੰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਉਭਰਦਾ ਹੈਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤਤੋ ਦੇਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸੈਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨਾਨਾਥਜਨਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਂ ਚਾਨਿਵਾਰਿਤਮ੍
ਗਰੀਬਾਂ, ਲਚਾਰਾਂ ਤੇ ਮੁਹਤਾਜਾਂ ਤੋਂ ਰੋਟੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਜ੍ਞਾਤਿਬਨ੍ਧੁਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕਾਮਤਃ
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨ ਚਾਹੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਮਹਦੁਤ੍ਸਵਮ੍
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਾ ਸ਼ੁਭਗਤਿਰ੍ਨ ਭਵੇਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਦੁष੍ਪੁਤ੍ਰਕੈਰਿਤਿ ਤਥੋਭਯਲੋਕਨਾਸ਼ਃ
ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਤੇ ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾੜੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਵृਕ੍ਸ਼ੋਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਵਿਧੀ' ਦਾ ਇੱਕ ਸੋ ਅਠਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਪੂਜਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤੇषਾਂ ਮृਤੇऽਥ ਪਰਮਾਰ੍ਥਮਯੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਲੋਕੇ ਪਰਿਭ੍ਰਮਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਮਯਂ ਸ਼ਰੀਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।