ਸਚ੍ਛਾਯਾ ਚ ਸਪੁष੍ਪਾ ਚ ਸਫਲਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਵਾਟਿਕਾ
ਉਹ ਬਾਗ ਜੋ ਸੱਚੀ ਛਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਫੁੱਲ ਲਾਉਂਦੀ ਤੇ ਫਲ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਕਫਲਾਵਕਰਾ ਤਿਲਕਾਲਂਕृਤਾਨਨਾ
ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਣ, ਇਹ ਸੋਭਾਵਾਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਸਦਾ ਸ ਤੀਰ੍ਥੀ ਭਵਤਿ ਸਦਾ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। 4.128.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਮੇਕਂ ਪਿਚੁਮਂਦਮੇਕਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮੇਕਂ ਦਸ਼ ਚਿਞ੍ਚਿਣੀਕਾਨ੍
ਇੱਕ ਅਸ਼ਵਥ, ਇੱਕ ਪੀਚੂਮੰਦ, ਇੱਕ ਵਟ ਤੇ ਦਸ ਚਿੰਚੜੀਆਂ ਲਗਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪੋਪਗਂਧਾਢ੍ਯਫਲੋਪਗਨ੍ਧਂ ਯਃ ਪਾਦਪਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਯ
ਜੋ ਕੋਈ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਛੂਹਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਾਤ੍ਸਮੀਹਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਫਲਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ੋਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਖਾਨਿਤਾਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯੋ ਰੋਪਿਤਾ ਨ ਮਹੀਰੁਹਾਃ
ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਝੀਲਾਂ ਖੋਦੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਛਾਯਾਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸ੍ਵਯਮਾਤਪੇ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋਦ੍ਯਾਪਨੇ ਵਿਧਿਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਪੁਤ੍ਰਯਾ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਮਨ੍ਦਰਾਚਲੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ,
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਿਲ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍
ਉਸ ਲਈ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਮੂਲੇ ਘਨਦਲੋ ਵਲ੍ਗੁਚ੍ਛਾਯਾਂਗਪਲ੍ਲਵਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੁੜ, ਜਿੱਥੇ ਘਣੇ ਪੱਤੇ, ਵੱਡੀ ਛਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਨ,
ਸ੍ਤ੍ਰੀਨਾਮਕਂਟਕੀਕੁਬ੍ਜਕੀਟਵृਸ਼੍ਚਿਕਕੋਟਰਃ 4.128.
ਉਥੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨਾ ਕੰਡੇ, ਨਾ ਟੇੜ, ਨਾ ਕੀੜੇ, ਨਾ ਬਿਛੂਏ, ਨਾ ਖੋਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਲਵਾਲੇ ਸੁਵਿਹਿਤੇ ਸ਼ੁਭੇ ਬਦ੍ਧਚਤੁष੍ਕਿਕੇ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੁਭ ਵਾਢੀ ਵਿਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ,
ਸਦੈਵੋਦ੍ਯਾਪਨਂ ਪਾਰ੍ਥ ਪਾਦਪਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਤਾਕਾਲਂਕृਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਪੂਰ੍ਵੇਦ੍ਯੁਰਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਿष੍ਟਾਤਕੇਨਾਵਕਿਰੇਤ੍ਸਰ੍ਵੌषਧ੍ਯਾ ਚ ਪਾਦਪਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਲ੍ਲਵਾਲਂਕृਤਮੁਖਾਨ੍ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਪਤਾਕਾਲਂਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਪੀਤਸਿਤਾਚ੍ਛਾਦੈਸ਼੍ਚਰ੍ਚਿਤਾਃ ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਬੀਜਾਨਿ ਸਰਲਾਨ੍ਯਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਉਹ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲਾਹ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਲੋਕਪਾਲੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਮਂਤ੍ਰਵਿਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੇ।
ਗ੍ਰਹਯਜ੍ਞਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ਾਂਤਿਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇਤ੍ 4.128.
ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ-ਯਜਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਕਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ।
ਚਤੁਰੋऽष੍ਟੌ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਸੋਭਿਰਭਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਮਾਤਰਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ
ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਹੋਮਾਦੌ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿ ਗੋਦਾਨਂ ਯਾਵਦੇਵ ਤੁ
ਹੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਤੱਕ,
ਜਾਤਕਂ ਨਾਮਕਰਣਮਨ੍ਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨਮੇਵ ਚ
ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਅੰਨ ਖਵਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਰੂਪਕ੍ਸ਼ੁਰੇਣਾਤ੍ਰ ਚੂਡਾਕਾਰ੍ਯਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉਸਤਰੇ ਨਾਲ ਚੂੜਾ ਕਰਮ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਜਮਾਨਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਫਿਰ ਯਜਮਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯੇ ਸ਼ਾਖਿਨਃ ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਿਭੂषਾ ਯੇ ਨਨ੍ਦਨਾਦਿषੁ ਵਨੇषੁ ਕृਤਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਆਦਿਕ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ,