ਏष ਰਾਜਂਸ੍ਤਡਾਗਸ੍ਯ ਵਿਧਿਸ੍ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਤਲਾਬ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਮਣ੍ਡਪਸਂਭਾਰਭੂषਣਾਚ੍ਛਾਦਨਾਦਿਕਮ੍ 4.127.
ਕੁੰਡ, ਮੰਡਪ, ਸਿੰਗਾਰ, ਢੱਕਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ।
ਅਕਾਲਮੂਲਾਨ੍ਕਲਸ਼ਾਨ੍ਵਾਪੀਕੋਣੇषੁ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਉਹ ਤਲਾਬ ਦੇ ਕੋਣਾਂ 'ਤੇ ਜੜਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਰੱਖਵਾਏ।
ਸਿਤਵਾਸੋਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨ੍ਸਮਾਲ੍ਯਾਨ੍ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਿਣਃ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
ਚਤਸ੍ਰ ਆਹੁਤੀਰ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ, 'ਭੂ', 'ਭਵ', 'ਸਵ' ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ।
ਵਰੁਣਾਯ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਲ੍ਲੋਕਪਾਲੇਭ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਟ ਦੇਵੇ।
ਵੇਦੀਮਧ੍ਯੇ ਮਂਡਲਂ ਚ ਪਦ੍ਮਮਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਬਣਾਉਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਮਠਮਣ੍ਡੂਕਾਨ੍ਵੇਦ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯੇऽਧਿਵਾਸਯੇਤ੍
ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੱਛੀ, ਕਛੂਆ ਅਤੇ ਡੱਡੂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈਦ੍ਯੋ ਰੋਗਾਭਿਭੂਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਵੈਦ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ।
ਆਦੌ ਚਾਵਾਹਯੇਦ੍ਦੇਵਮਨੇਨੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਇਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦੇ।
ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਯਦ੍ਵਦਤ੍ਰ ਵੈ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹਾਜਰੀ ਦਿਓ।
ਗੌਃ ਸ੍ਥਾਪਕਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਭੋਜਨਂ ਚਾਨਿਵਾਰਿਤਮ੍ 4.127.
ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਰਾਯਾ ਆਗਤਂ ਤੋਯਂ ਸਾਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਤੀਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗੇ ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਲਮ੍
ਜੋ ਪਾਣੀ ਤਲਾਬ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਹਿ ਕੌਂਤੇਯ ਦੇਵਯੋਨਿਰਪਾਂਪਤਿਃ
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਤੇਜੋ ਮृਡਯਾਥ ਦੇਹੇ ਰੇਤੋਧਾ ਵਿष੍ਣੁਰਮृਤਸ੍ਯ ਨਾਭਿਃ
ਅਗਨਿ ਅੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਡਾ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਨਾਭੀ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਵਾਰੁਣੇ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨਵੀ ਮਹੀਨਾ ਆਵੇ ਅਤੇ ਵਰੁਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ,
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਸਾਗਰੇ ਤੁ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਰਹੋ।
ਅਪਿ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਭਾਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ,
ਵਿਧਿਜ੍ਞੇਨ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇਹ ਕਰਮ ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਿਂ ਤ੍ਵੇਨਮਜਾਨਾਨੋ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਰ੍ਥਮੋਹਿਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਕਰੇ,
ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਨਿष੍ਫਲਂ ਸਰ੍ਵਮੁਪ੍ਤਂ ਬੀਜਮਿਵੋषਰੇ ।। 4.127.
ਉਸਦੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਿਬਤਿ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਨਿਪਾਨਸ੍ਥਂ ਤਤੋऽਞ੍ਜਲਿਮ੍
ਕੋਈ ਉਸ ਜਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਭੋਜ੍ਯਂ ਮਹੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਯਜਮਾਨੋ ਦਿਨਾष੍ਟਕਮ੍
ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਰਕਾਃ ਕਰ੍ਮਣੋ ਵਾਪਿ ਸੂਤ੍ਰਧਾਰਾਦਯੋ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਖਨ੍ਯਮਾਨੇ ਮਹੀਭਾਗੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਖੋਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵ ਜਿਹੜੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਧੇਨੋਸ੍ਤੁ ਰੋਮਕੂਪਾਣਿ ਯਾਵਨ੍ਤੀਹ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮਕੂਪ ਹਨ,
ਕੋਟਿਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤਡਾਗਕृਤ੍
ਤਲਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਰੋੜ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਤਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਮਹੀਪਤੇ
ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।