ਕृਤਸ੍ਨਾਨਃ ਸ਼੍ਵੇਤਪਟ੍ਟਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਕਪੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚ ਬਂਧੁਜਨਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਨਾ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਆਵੇਗੀ।
ਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਸੂਰ੍ਯਨਾਮ ਸਦਾ ਮਂਤ੍ਰੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ ੧੮ ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਮਾਨਵਃ
ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ, ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਚਨ੍ਦ੍ਰਗ੍ਰਹੇ ਨृਪ ਰਵਿਗ੍ਰਹਣੇ ਜਪਨ੍ਮਾਂ ਮਂਤ੍ਰੈਰਿਮੈਃ ਸਮਭਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸ਼ੁਭੋਦਕੁਂਭਾਤ੍ 4.125.
ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਸ਼ੁਭ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁੰਭ ਉੱਤੇ ਜਪ ਕੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਗ੍ਰਹਣਸ੍ਨਾਨ ਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਚ, ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪਚੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਾਂਭਰਾਯਣੀਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਏਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਸਾਂਭਰਾਯਣੀ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਨਾਨ੍ਯਦੁष੍ਕृष੍ਟਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞੈਰਨਸ਼ਨਾਤ੍ਪਰਮ੍ ੨ ਯਾਦृਗ੍ਰੂਪਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਂਸ਼੍ਚਿਂਤਨੀਯੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਗੋਵਿੰਦ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਧੂਤਮਲਦੋषਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਿਯਤਮਾਨਸਃ
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੈਃ ਸ੍ਤਵੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਗਂਧੈਰ੍ਧੂਪੈਸ੍ਤੁ ਪੂਜਯੇਤ੍ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਰ੍ਚਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗਿ ਚ
ਜੋ ਮਲ ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ
ਬਂਧੁ ਪੁਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰੇषੁ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਧਾਨ੍ਯਧਨਾਦਿषੁ
ਨਮਸਕਾਰ, ਭਜਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਨ੍ਪਰਾਨ੍ਸ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਖੇਤ, ਅਨਾਜ, ਧਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ,
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਮਿੱਤਰਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ, ਮਧਯਸਥ, ਪਰਾਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਰ ਵਾਰ,
ਪਰਿਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਂ ਭੋਗਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਸੁਹृਦੋऽਖਿਲਾਨ੍
ਫਿਰ, ਯਤਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰਗ੍ਭੂषਣਾਦਿਕਂ ਗੇਯਂ ਦਾਨਮਾਸਨਮੇਵ ਚ 4.126.
ਮੈਂ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਸ੍ਤਥਾ ਕਾਮ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਧਰ੍ਮਾਦਯੋਜ੍ਝਿਤਾਃ
ਹਾਰ, ਗਹਣੇ, ਗੀਤ, ਦਾਨ, ਆਸਨ ਆਦਿ ਵੀ,
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਹਰਨ੍ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਕਰ੍ਮ ਚੋਦ੍ਵਹਨ੍
ਜੋ ਨਿਮਿਤਕ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਹਨ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤਬ ਵੀ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਨਭਸਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਯੇ ਚ ਯੇ ਜਲੇ ਯੇ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਤੇ ਭਾਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ,
ਧਾਨ੍ਯਾਦਿषੁ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਯਨੇष੍ਵਾਸਨੇषੁ ਚ
ਜੋ ਜੀਵ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਬਾਂਧਵਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਅਨਾਜ ਆਦਿ, ਕਪੜੇ, ਸੇਜ ਤੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ,
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਹृਦਯੇ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਃ
ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਧृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਪਾਸੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ,
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰੇषੁ ਦਰ੍ਭੇषੁ ਸ਼ੇਤੇ ਵੈ ਪ੍ਰਾਕ੍ਛਿਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਰਵ ਦੇਵ ਅਚਲ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ,
ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਮਧੂਸੂਦਨ।
ਵਾਰਾਹਂ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁषਂ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ 4.126.
ਵਾਰਾਹਾ, ਯਜਨ ਦੇ ਪੁਰਖ, ਪੁੰਡਰੀਕਾਖਸ਼ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ।
ਪਦ੍ਮਨਾਭਮਜਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂ ਦਾਮੋਦਰਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍
ਪਦਮਨਾਭ, ਅਜਨਮਾ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼, ਦਾਮੋਦਰ ਅਤੇ ਅਧੋਕਸ਼ਜ।
ਚਕ੍ਰਿਣਂ ਗਦਿਨਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਸ਼ਂਖਿਨਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਚੱਕਰ ਫੇਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ੰਖ ਫੂਕਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ।
ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਮਯਿ ਵਾਸਂ ਕੁਰੁ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਸ ਜਾ।
ਅਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਯਂ ਸ਼ੌਰਿਰਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਪੁਰੋ ਮਮ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ੌਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ।
ਏष ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਮਾਮੀਸ਼ਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍
ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇ; ਮੈਂ ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਆਸੀਤ ਸੁਖਦੁਃਖੇषੁ ਸਮੋ ਮਿਤ੍ਰਾਹਿਤੇषੁ ਚ
ਉਹ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਰਹੇ।