ਦੇਵਮਂਡਲਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਮਂਡਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਦੂਜਾ ਮੰਡਲ ਵੀ, ਦੇਵ ਮੰਡਲ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੁਭ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਸ਼੍ਵੇਤਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਂਛਨ੍ਨਾ ਸ਼੍ਵੇਤਗਂਧਾਨੁਲੇਪਿਤਾ 4.124.
ਸਫੈਦ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਹੋਈ।
ਅਭਿषਿਂਚੇਤ੍ਤਤਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਮਰ੍ਕਪਤ੍ਰਪੁਟਾਂਬੁਨਾ
ਫਿਰ, ਨਾਮ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਤਰੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਾਨਿ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰਧਿਕਾਨਿ ਤੁ
ਸਪਤਪਰਣ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚਾਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਗਜਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਵਲ੍ਮੀਕਾਤ੍ਸਂਗਮਾਦ੍ਹ੍ਰਦਾਤ੍
ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਚਿਟੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ।
ਸਰ੍ਵੌषਧਿਂ ਰੋਚਨਾਂ ਚ ਨਦੀਤੀਰ੍ਥੋਦਕਾਨਿ ਚ
ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਰੋਚਨਾ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ।
ਆਪਾਦਤਲਕੇਸ਼ਂ ਚ ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲੋਂ ਤੋਂ ਕੇਸਾਂ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ।
ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਜਪ੍ਤੇਨ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਕਲਸ਼ੇਨ ਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਪਿਆ ਪਾਣੀ ਕਲਸ਼ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਕ੍ਸ੍ਥਿਤੈਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਸਫਲਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ 'ਚ ਰੱਖੇ ਫਲ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹੇਤੁਰਪ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਗੌਃ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ
ਇੱਥੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨਿਯਮਤ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਗੋਵਤ੍ਸਕਾਞ੍ਚਨਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਗਾਂ ਦਾ ਬੱਝਾ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਸਭ ਲਈ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਭਗਾ ਸੁਖਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰਾ ਚ ਜਾਯਤੇ 4.124.
ਉਹ ਸੁਭਾਗਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਵਸ਼੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਸੁਖਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਜਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰਤਿ ਰੁਦ੍ਰਮਿਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ੍ਵਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਵਰਾਨੁਮਤਾऽऽਨਤਾਙ੍ਗੀ
ਜੋ ਇਸ ਰੁਦ੍ਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਗ੍ਰਹਣਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਦਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਧਾਨਤਃ
ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਂਤ੍ਰੌषਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਪਰਾਗਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਚਨਮ੍
ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ—
ਪੂਰ੍ਵਮੇਵੋਪਰਾਗਸ੍ਯ ਸਮਾਨੀਯੌषਧਾਦਿਕਮ੍
ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਜੜ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥ੍ਯਾਵਲ੍ਮੀਕਸਙ੍ਗਮਾਦ੍ਧ੍ਰਦਗੋਕੁਲਾਤ੍
ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ, ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਗੋ-ਚਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ—
ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਚ ਕੁਂਭੇषੁ ਪਂਚਰਤ੍ਨਾਨਿ ਚੈਵ ਹਿ
ਕੁੰਭਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਗਵਯ ਅਤੇ ਪੰਜ ਰਤਨ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਸ੍ਫਟਿਕਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਤੀਰ੍ਥਵਾਰਿਸਸਰ੍षਪਮ੍ ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭੇष੍ਵਾਵਾਹਯੇਤ੍ਸੁਰਾਨ੍
ਸਫ਼ੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ, ਚੰਦਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁੰਭਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਜਲਦਾ ਹ੍ਰਦਾਃ
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਤੀਰਥ, ਬਦਲ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ—
ਯੋऽਸੌ ਵਜ੍ਰਧਰੋ ਦੇਵ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਮਤਃ
ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਧਿਪਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਲਯਾਨਿਲਸਪ੍ਰਭਃ 4.125.
ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—
ਯੋऽਸੌ ਬਿਨ੍ਦੁਕਰੋ ਬਿਨ੍ਦੁਃ ਪਿਨਾਕੀ ਵृषਵਾਹਨਃ
ਜੋ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ—
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਤਨੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ—
ਏਵਮਾਮਂਤ੍ਰਿਤੈਃ ਕੁਮ੍ਭੈਰਂਭੋਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਗੋਦਾਨੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਿष੍ਟਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੁੰਭਿਆਂ ਨਾਲ, ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਨੇਵ ਤਤੋ ਮਂਤ੍ਰਾਨ੍ਸਂਲਿਖ੍ਯ ਕਨਕਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ । ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਿ ਉਦ੍ਧਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਇਹੀ ਮੰਤਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਲਸ਼ਾਨ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਗ੍ਰਹਣਪਰ੍ਵਣਿ ।। ਚਨ੍ਦ੍ਰਗ੍ਰਹੇ ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਕृਤਗੋਦਾਨਮਙ੍ਗਲਃ
ਜਦ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ auspicious ਦਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਕੁੰਭਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸਮਾਨ ਪਾ ਕੇ—