ਸਮਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਜਾਮਾਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇषੁ ਵਿषਾਦਿਨੌ
ਪਿਓ-ਸੱਸ ਤੇ ਜਾਮਾਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਸੁਧਿਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੇ ਵਸਂਤਿ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੇ ਹਰੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰਯਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੋ ਯਜ੍ਞੋ ਨृਪਸ਼੍ਚੌਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪ੍ਰਿਯਂਕਰਾਃ
ਧਰਮ, ਯਗ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਚੋਰ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੱਖਮੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਵੈ ਮਖਃ
ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਗ ਵਿੱਚ 'ਸਵਧਾ' ਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਹਨ੍ਤਾ ਹਿ ਚੋਰਃ ਸ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰ ਹੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਹੀਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਾਧੋਰ੍ਧਨਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਗ੍ਰਹੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੱਚ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ,
ਵਾਸੋਲਂਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਬੁਭੁਜੇ ਕਿਲ
ਉਸਨੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਆਦਿਕ ਵੇਚ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਖਤਮ ਕਰ ਲਏ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਕਨ੍ਯਾ ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨਂ ਵਿਨਾ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਧੀ ਕੋਲ ਨਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਸੀ, ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਨੂੰ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਂਤਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜਦ ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮੰਗਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਵਰ੍ਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਂਤਮਿਤਿ ਵਾਚਯੇ 3.2.29.
'ਆਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੀ,' ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੇਯਂਤਂ ਕਾਲਂ ਕੁਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ਼ੁਭੇ
ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਡਾਂਟ ਪੈ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ, 'ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਾਂ?'
ਕਲੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਫਲਦਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ਮਾਯਾਤੁ ਜਨਕਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਚ ਮਮ ਕਾਮਨਾ
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ।
ਸ਼ੀਲਪਾਲਸ੍ਯ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਧਨਾਰ੍ਥਿਨੀ
ਧਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਸ਼ੀਲਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਲਪਾਲਃ ਪਂਚਨਿष੍ਕਂ ਧਨਂ ਦਦੌ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੀਲਪਾਲ ਨੇ ਪੰਜ ਨਿਸ਼ਕ ਦਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋऽਨृਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਯ ਸਂਯਯੌ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਯਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਹ ਤਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਕਾਰ੍षੀਤ੍ਪ੍ਰਪੂਜਨਮ੍
ਲੀਲਾਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰਨਗਰੇ ਨृਪਃ ਸੁष੍ਵਾਪ ਮਂਦਿਰੇ ਉਵਾਚ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਬੋਧਯਞ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੌ ਸਾਧੂ ਪਰਿਮੋਚਯ
ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਦੋਨੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਭੂਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਬੋਧਿਤਃ 3.2.29.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਗਾਇਆ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਦਧ੍ਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਭੂਪਾਲਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਤ੍ਯੇਨ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ ਅਤਸ੍ਤੌ ਹਿ ਸਮਾਨੀਯ ਸਂਪृਚ੍ਛ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨृਪ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਦੋਨੋ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉ ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛ।'
ਆਨੀਯ ਸਾਧੁਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਤ੍ਯਮਾਲਂਬ੍ਯ ਭੂਪਤਿਃ
ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੱਚ ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਵਾਣਿਜ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਜੀਵਿਕਾਵਯੋਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਦਿ ਵਿਕ੍ਰੇਤੁਂ ਕ੍ਰੇਤੁਂ ਵਾ ਤਵ ਪਤ੍ਤਨੇ
ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਤੇ ਮੋਤੀ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਆਏ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੇ ਵਿਧੌ ਕੋ ਵਾ ਦਸ਼ਾਂ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਕਿਸਮਤ ਉਲਟੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ?
ਆਵਾਂ ਨ ਚੌਰੋ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਚਾਰਯ
ਅਸੀਂ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਛੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਦृਢਂ ਪਾਸ਼ਂ ਲੋਮਸ਼ਾਤਿਮਕਾਰਯਤ੍
ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਮਸ਼ਾ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਗਰੇ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭੂषਣਵਾਹਨੈਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।