ਪੌषਫਾਲ੍ਗੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਪੌਸ਼ ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਣਿ ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘਮਾਸਮਿਮਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯੇਹਂ ਦੇਵਮਾਧਵਮ੍ 4.122.
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਥੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਾਵृਤਸ਼ਰੀਰਸ੍ਤੁ ਯਃ ਕष੍ਟਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਔਖਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੈ ਮृਦਮ੍
ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤॄਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਹ੍ਯਵਤੀਰ੍ਯ ਤਤੋ ਜਲਾਤ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਮਾਧਵਂ ਨਾਮ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੂਸ਼ਯ੍ਯਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੋ ਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਾਘੇ ਸ੍ਨਾਨਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤਿਲਸ੍ਨਾਯੀ ਤਿਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤੀ ਤਿਲਭੋਕ੍ਤਾ ਤਿਲੋਦਕੀ
ਜੋ ਤਿਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਮਲਦਾ, ਤਿਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ—
ਤੈਲਸ੍ਯਾਮਲਕਾਨਾਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦੇਯਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਤੇਲ ਅਤੇ ਆਂਵਲਾ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਨਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਭੋਜ੍ਯਂ ਦੇਯਮਵਾਰਿਤਮ੍
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਭੋਜਨ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਜਿਨਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।। 4.122.
ਕੰਬਲ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ, ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ—
ਉਪਾਨਹੌ ਤਥਾ ਗੁਪ੍ਤਂ ਮੋਦਕੈਃ ਪਾਪਮੋਚਕੈਃ
ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁਪ ਚਾਪ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਸ੍ਤੇਯਪਾਪੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤृਭਿਃ ਪਿਤਾਮਹੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੈਃ
ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਏਕਵਿਂਸ਼ਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇੱਕੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ,
ਯੋ ਮਾਘਮਾਸ੍ਯੁषਸਿ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਕਰਾਭਿਤਾਮ੍ਰੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰਤਿ ਚਾਰੁਨਦੀਪ੍ਰਵਾਹੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੋਹਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਹਾਵ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਯਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਦੌ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਅਨੁਦ੍ਧਤੈਰੁਦ੍ਧਤੈਰ੍ਵਾ ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰ ਉਦਾਹृਤਃ
‘ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਯ’ ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਸਮਂਤਤਃ
ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੌਕੋਣਾ ਥਾਂ ਚੁਣੋ।
ੴ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਪ੍ਰਸੂਤਾਸਿ ਵੈष੍ਣਵੀ ਵਿष੍ਣੁਦੇਵਤਾ
ਓਂ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨਵੀ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈਂ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋऽਰ੍ਦ੍ਧਕੋਟੀ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਾਯੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੇ ਅੱਧੀ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਨਂਦਿਨੀਤ੍ਯੇਵ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇਵੇषੁ ਨਲਿਨੀਤਿ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨੰਦੀਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਲਿਨੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਤਥਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਾਦਿਨੀ
ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ।
ਏਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਨਾਮਾਨਿ ਸ੍ਨਾਨਕਾਲੇ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪਵਿਤਰ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਵਾਰਾਭਿਜਪ੍ਤੇਨ ਕਰਸਂਪੁਟਯੋਜਿਤਮ੍ ।। ( ੩) ਮੂਾਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਲਂ ਭੂਪ ਤ੍ਰਿਚਤੁਃਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਧਾ ।। 4.123.
ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਜਪ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਰਾਜਾ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਵਾਰੀ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮृਦਾ ਤਦ੍ਵਦਾ ਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਚ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਕ੍ਰਾਂਤੇ ਰਥਕ੍ਰਾਂਤੇ ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਰਾਂਤੇ ਵਸੁਂਧਰੇ
ਧਰਤੀ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਂਦੀ ਗਈ,