ਉषਃਸਮੀਪੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਮੁਦਿਤੇ ਰਵੌ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਯੀ ਸਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਵृਥਾ ਚੋष੍ਣੋਦਕਸ੍ਨਾਨਂ ਵृਥਾ ਜਾਪ੍ਯਮਵੈਦਿਕਮ੍
ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਅਰਥ ਜਾਪ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਨਾਨਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ।। ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਵਾਰੁਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚੇਤਿ ਪृਥਕ੍ਸ਼ृਣੁ । 4.122.
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ: ਹਵਾ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਣ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮੇਘਾਂਬੁਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦਿਵਿਆ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋऽਥ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀ—
ਬਾਲਾਸ੍ਤਰੁਣਕਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਨਰਨਾਰੀਨਪੁਂਸਕਾਃ
ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਂ ਚੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਨਾਨਮਿष੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛੱਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਮਾਘਮਾਸੇ ਰਟਂਤ੍ਯਾਪਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦਭ੍ਯੁਦਿਤੇ ਰਵੌ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਯਤ੍ਰ ਸੌਵਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸੋਪਮਾਃ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਮਜ੍ਜਂਤਿ ਯੇ ਮਾਘੇ ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯੇ
ਜਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਪਸਰਾ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ।
ਪੌषਫਾਲ੍ਗੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਪੌਸ਼ ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਣਿ ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘਮਾਸਮਿਮਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯੇਹਂ ਦੇਵਮਾਧਵਮ੍ 4.122.
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਥੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਾਵृਤਸ਼ਰੀਰਸ੍ਤੁ ਯਃ ਕष੍ਟਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਔਖਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੈ ਮृਦਮ੍
ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤॄਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਹ੍ਯਵਤੀਰ੍ਯ ਤਤੋ ਜਲਾਤ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਮਾਧਵਂ ਨਾਮ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਧਵ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੂਸ਼ਯ੍ਯਾਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੋ ਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਾਘੇ ਸ੍ਨਾਨਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤਿਲਸ੍ਨਾਯੀ ਤਿਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤੀ ਤਿਲਭੋਕ੍ਤਾ ਤਿਲੋਦਕੀ
ਜੋ ਤਿਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਤਿਲ ਨਾਲ ਮਲਦਾ, ਤਿਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ—
ਤੈਲਸ੍ਯਾਮਲਕਾਨਾਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦੇਯਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਤੇਲ ਅਤੇ ਆਂਵਲਾ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਨਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਭੋਜ੍ਯਂ ਦੇਯਮਵਾਰਿਤਮ੍
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਭੋਜਨ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਜਿਨਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।। 4.122.
ਕੰਬਲ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ, ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ—
ਉਪਾਨਹੌ ਤਥਾ ਗੁਪ੍ਤਂ ਮੋਦਕੈਃ ਪਾਪਮੋਚਕੈਃ
ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁਪ ਚਾਪ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਸ੍ਤੇਯਪਾਪੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤृਭਿਃ ਪਿਤਾਮਹੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੈਃ
ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਏਕਵਿਂਸ਼ਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇੱਕੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ,
ਯੋ ਮਾਘਮਾਸ੍ਯੁषਸਿ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਕਰਾਭਿਤਾਮ੍ਰੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰਤਿ ਚਾਰੁਨਦੀਪ੍ਰਵਾਹੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੋਹਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਹਾਵ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਯਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਦੌ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਅਨੁਦ੍ਧਤੈਰੁਦ੍ਧਤੈਰ੍ਵਾ ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।