ਬਹੁਯਤ੍ਨੈਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਚੋਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ, ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਹਨ੍ਤਾ ਮਾਂ ਸਗਣਂ ਰਾਜਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮ੍
'ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੀ?'
ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਂ ਚ ਮਰਣਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ 3.2.28.
'ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਵਿਦੇਸ਼ਿਨੋऽਸ੍ਯ ਵਣਿਜੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪੁਲਂ ਧਨਮ੍
ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਚੌਰੋऽਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤੌ ਬਬਂਧਾਤ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹਨੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਚੋਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੇ ਹਰੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਾਜ੍ਞਾਪਿ ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।
ਕਾਰਾਗਾਰੇ ਲੋਹਮਯੈਃ ਸ਼ृਂਖਲੈਰਂਗਪਾਦਯੋਃ
ਜਦ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਜਾਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਿਤਃ ਸਾਧੁਰ੍ਵਿਲਲਾਪ ਭृਸ਼ਂ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਭਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜਾਮਾਤੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕ੍ਵ ਸ੍ਥਿਤਾ ਚ ਸੁਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯ ਧਾਤੁਰ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍
ਮੇਰੀ ਧੀ ਤੇ ਪਤਨੀ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਵੇਖੋ, ਕਿਸਮਤ ਕਿਵੇਂ ਉਲਟ ਗਈ।
ਮਯਾ ਬਹੁਤਰਂ ਧਾਤੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਹਿ ਪੁਰਾਕृਤਮ੍
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਐਸਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਸਮਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਜਾਮਾਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇषੁ ਵਿषਾਦਿਨੌ
ਪਿਓ-ਸੱਸ ਤੇ ਜਾਮਾਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਸੁਧਿਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੇ ਵਸਂਤਿ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੇ ਹਰੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰਯਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮੋ ਯਜ੍ਞੋ ਨृਪਸ਼੍ਚੌਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪ੍ਰਿਯਂਕਰਾਃ
ਧਰਮ, ਯਗ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਚੋਰ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੱਖਮੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਵੈ ਮਖਃ
ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਗ ਵਿੱਚ 'ਸਵਧਾ' ਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਹਨ੍ਤਾ ਹਿ ਚੋਰਃ ਸ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰ ਹੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਹੀਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਾਧੋਰ੍ਧਨਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਗ੍ਰਹੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੱਚ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ,
ਵਾਸੋਲਂਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਬੁਭੁਜੇ ਕਿਲ
ਉਸਨੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਆਦਿਕ ਵੇਚ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਖਤਮ ਕਰ ਲਏ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਕਨ੍ਯਾ ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨਂ ਵਿਨਾ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਧੀ ਕੋਲ ਨਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਸੀ, ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਨੂੰ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਂਤਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜਦ ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮੰਗਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਵਰ੍ਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਂਤਮਿਤਿ ਵਾਚਯੇ 3.2.29.
'ਆਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੀ,' ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੇਯਂਤਂ ਕਾਲਂ ਕੁਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ਼ੁਭੇ
ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਡਾਂਟ ਪੈ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ, 'ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਾਂ?'
ਕਲੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਫਲਦਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ਮਾਯਾਤੁ ਜਨਕਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਚ ਮਮ ਕਾਮਨਾ
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣ।
ਸ਼ੀਲਪਾਲਸ੍ਯ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਧਨਾਰ੍ਥਿਨੀ
ਧਨ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਸ਼ੀਲਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਲਪਾਲਃ ਪਂਚਨਿष੍ਕਂ ਧਨਂ ਦਦੌ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੀਲਪਾਲ ਨੇ ਪੰਜ ਨਿਸ਼ਕ ਦਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋऽਨृਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਯ ਸਂਯਯੌ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗਯਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਲੀਲਾਵਤੀ ਸਹ ਤਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਕਾਰ੍षੀਤ੍ਪ੍ਰਪੂਜਨਮ੍
ਲੀਲਾਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰਨਗਰੇ ਨृਪਃ ਸੁष੍ਵਾਪ ਮਂਦਿਰੇ ਉਵਾਚ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਬੋਧਯਞ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੌ ਸਾਧੂ ਪਰਿਮੋਚਯ
ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਦੋਨੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।