ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ऽਗਸ੍ਤ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਵਿਧਿਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਾਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਅਗਸਤਿ ਅਰਘ ਵਿਧੀ ਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਭਿਨਵਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਘ੍ਯਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਭਿਨਵਸ੍ਯੇਂਦੋਰੁਦਯੇऽਰ੍ਘ੍ਯਵਿਧਿਂ ਪਰਮ੍
ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਉਗਣ ਵੇਲੇ ਅਰਘ ਦੇਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀ ਸੁਣ।
ਰਵਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਭਾਗੈਰ੍ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਦਿ
ਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਰੁਣ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸੇ—
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ—
ਗੋਮਯਂ ਮਂਡਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦਨੇਨ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਗੋਬਰ ਦਾ ਮੰਡਲ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਦੀਪਾਕ੍ਸ਼ਤਜਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਫੁੱਲ, ਚੰਦਨ, ਧੂਪ, ਸ਼ੁਭ ਦੀਵੇ, ਅੱਖਤ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ—
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਃ ਆਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵ ਸਮੇਤ੍ਵੇਵਂ ਸੋਮਰਾਜ ਨਮੋਨਮਃ
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਸੋਮ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਨੇਨਵਿਧਿਨਾਚਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਹੇ ਅਚਾਰਯ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸਾ ਕਾਂਤ੍ਯਾ ਧਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਤਤਃ ਸੋਮਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਸਹਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸੋਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਧੀਆ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤਕ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਸਮृਦ੍ਧਿਮਤੁਲਾਂ ਯਦਿ ਵਾਞ੍ਛਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਾਸਾਨੁਮਾਸਮਿਹ ਮਦ੍ਵਚਨਂ ਕੁਰੁष੍ਵ 4.119.
ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇऽਭਿਨਵਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਘ੍ਯਵ੍ਰਤਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਅਭਿਨਵ ਚੰਦ੍ਰ ਅਰਘ ਵ੍ਰਤ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੋ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਬृਹਸ੍ਪਤ੍ਯਰ੍ਘਪੂਜਾਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਯਾਤ੍ਰਾਰਂਭੇ ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਚ ਤਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋਦਯੇष੍ਵਿਹ
ਜਦੋਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁੱਕਰ ਤਾਰੇ ਦਾ ਉਗਣਾ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ੁਕ੍ਰਪੂਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਸਾਰਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹੱਤਤਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਂਬਰਯੁਤੇ ਸਿਤਤਂਡੁਲਪੂਰਿਤੇ
ਸਫੈਦ ਫੁੱਲ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੌਲ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ—
ਸਹ ਤੇਨ ਸਵਤ੍ਸਾਙ੍ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ਕਵੇ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗृਹਾਣਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਇੱਕ ਗਾਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਬੱਛੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ; 'ਹੇ ਮਾਹਰ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਅਰਘ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।'
ਦਤ੍ਤ੍ਵੈਵਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਓਹਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦੇ।
ਯਾਵਚ੍ਛੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਕृਤਾ ਪੂਜਾ ਸੋਹਾਲਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈ. ਤਾਵਨ੍ਨ ਦਾਨਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਾ ਦੇਣ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯੋਦਯੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਯਾਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਚ ਭਾਰਤ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੇ ਉਗਣ ਵੇਲੇ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਆਦਿ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਾਚਸ੍ਪਤੇਃ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਪੀਤਪੁष੍ਪਾਂਬਰਯੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਥ ਸਰ੍षਪੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਚਸਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ, ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਤੇ ਮਸਤਰ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ—
ਪਾਲਾਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਭਂਗੇਨ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਜਲੇਨ ਚ
ਪਲਾਸ਼ ਤੇ ਪੀਪਲ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਤੋੜ ਕੇ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਲੈ ਕੇ—
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਗਵਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। 4.120.
ਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ।
ਨਮਸ੍ਤੇऽਙ੍ਗਿਰਸਾਂ ਨਾਥ ਵਾਕ੍ਪਤੇਥ ਬृਹਸ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸੁਰਗੁਰੁਂ ਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗ।
ਅਥ ਵਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕਾਨ੍ਯੇਵ ਸੁਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਬृਹਂਤਿ ਚ
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਮੋਤੀ ਵੀ ਦਿਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕਦਾਨੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਪੂਜਾਂ ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੋਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਯੇ ਭਾਰ੍ਗਵੋਦਯਮਵਾਪ੍ਯ ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਨਨ੍ਯ ਮਨਸੋऽਙ੍ਗਿਰਸੇ ਚ ਪੂਜਾਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੇ ਉਗਣ 'ਤੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਉਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਣਿ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸਂਵਾਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਬृਹਸ੍ਪਤ੍ਯਰ੍ਘਪੂਜਾਵਿਧਾਨਂ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, 'ਸ਼ੁੱਕਰ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਅਰਘ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ' ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੋ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵ੍ਰਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨੋਕ੍ਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮੱਤ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇ,
ਭਵਿष੍ਯਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਰ੍ਤਂਡਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਵਰ੍ਣਿਤਮ੍
ਉਹ ਭਵਿੱਖ, ਮਤਸਯ ਤੇ ਮਾਰਤੰਡ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।